ارزيابي كارايي و پايداري روش‌هاي بتا و عامل تنزيل تصادفي در بازار سهام ايران

كاربردهاي گسترده مبحث قيمت‌گذاري دارايي‌ها در حوزه‌هاي مالي و اقتصاد موجب شده است كه اهميت اين موضوع طي سال‌هاي اخير افزايش يافته و ابعاد نظري و تجربي آن بيشتر مورد توجه پژوهشگران قرار گيرد. در اين راستا هدف اصلي مقاله حاضر اين است كه مدل‌هاي قيمت‌گذاري دارايي را در قالب دو روش بتا (عاملي) و روش عامل تنزيل تصادفي در بازار سهام ايران مقايسه كند. بنابراين، با استفاده از داده‌هاي ماهانه بازدهي شاخص كل و بازدهي سهام‌ شركت‌هاي حاضر در بازار بورس اوراق بهادار تهران طي دوره (1)1379 تا (6)1398 و تشكيل سبدهاي 5*5 موسوم به سبدهاي 25تايي فاما و فرنچ، كارايي و پايداري الگوهاي مورد اشاره براي مدل‌هاي تك عاملي (مدل قيمت‌گذاري دارايي سرمايه‌اي) و چند عاملي (مدل سه عاملي فاما و فرنچ) با استفاده از روش گشتاورهاي تعميم‌يافته (روش گشتاورهاي تعميم يافته) بررسي و مقايسه مي‌شود. نتايج نشان مي‌دهد روش هاي فوق برتري كامل نسبت به يكديگر ندارند. در واقع، در مدل قيمت گذاري دارايي سرمايه اي، روش عامل تنزيل تصادفي، كارايي بيشتر و پايداري كمتري نسبت به روش بتا دارد و در مدل سه عاملي فاما و فرنچ، روش بتا از كارايي بيشتر و پايداري كمتري نسبت به روش عامل تنزيل تصادفي برخوردار است.