ارتباط ويژگي‌هاي روانشناختي و شخصيتي با عوامل رفتاري مصرف‌كنندگان

مقدمه: مصرف ‌كنندگان نقش حياتي در سيستم اقتصادي يك ملت ايفا مي ‌كنند؛ زيرا در غياب تقاضاي مؤثري كه از آن‌ها نشات مي ‌گيرد، اقتصاد عملاً فرو مي‌ ريزد. هدف: هدف از انجام اين پژوهش، بررسي ارتباط ويژگي ‌هاي روانشناختي و شخصيتي با عوامل رفتاري مصرف‌كنندگان بود. روش: روش پژوهش توصيفي از نوع همبستگي است. جامعه آماري پژوهش مصرف‌كنندگان باشگاه‌هاي ورزشي سطح شهر تهران در سال ۱۴۰۱-۱۴۰۰ بودند. با توجه به نامحدود بودن جامعه تحقيق و براساس جدول مورگان، ۳۵۶ نفر به روش خوشه‌اي تصادفي به‌عنوان نمونه آماري در نظر گرفته شدند. ابزارهاي مورد استفاده در اين پژوهش، پرسشنامه استاندارد ويژگي شخصيتي كاستا و مك ‌كري (۱۹۹۲)، رفتار مصرف‌كننده ژو (۲۰۰۹) و پرسشنامه محقق ساخته ويژگي‌هاي روانشناختي بودند. جهت تجزيه‌وتحليل داده‌ ها از ضريب همبستگي پيرسون و رگرسيون با استفاده از نرم‌ افزار SPSS و Amos نسخه ۲۳ استفاده شد. يافته‌ ها: نتايج نشان داد مدل ارتباطي ويژگي ‌هاي روانشناختي و شخصيتي با عوامل رفتاري مصرف‌كنندگان داراي برازش مطلوبي است. همچنين مطابق با نتايج آزمون همبستگي، بين شاخص‌هاي ويژگي شخصيتي (برون گرايي، انعطاف ‌پذيري، سازگاري و وظيفه ‌شناسي) و شاخص‌هاي ويژگي‌هاي روانشناختي (ادراك، انگيزش، يادگيري، نگرش، سلامت، روان و هوش شناختي) با عوامل رفتاري مصرف‌كنندگان ارتباط مثبت (۰/۰۵≥P) و بين روان‌نژندي با عوامل رفتاري مصرف‌كنندگان (۰/۰۰۱=P و ۰/۵۸۶-=rho)، ارتباط منفي معناداري وجود دارد. نتيجه ‌گيري: نتايج نشان داد ويژگي شخصيتي و روانشناختي بر روي رفتار مصرف‌كنندگان تأثير معني‌داري دارد. از اين رو به نظر مي‌رسد كه بايستي متغيرهاي روانشناختي و شخصيتي مرتبط با رفتار مصرف‌كنندگان مورد توجه قرار گيرد.