مرور نظام‌مند اثربخشي مداخلات باليني بر بهبود تعاملات والد- كودك در كودكان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بيش‌فعالي

مقدمه: تعاملات مثبت والد- كودك موجب پيشگيري از آسيب‌هاي روانشناختي، تحولي، هيجاني و اجتماعي در كودكان مي‌شود. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي مداخلات روانشناختي بر بهبود تعاملات والد- كودك در كودكان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بيش‌فعالي انجام شد. روش: روش پژوهش، مرور نظام‌مند و جامعه ‌آماري شامل كليه پژوهش‌هاي داخلي بود كه با استفاده از كليد‌واژه‌هاي تعاملات والد- كودك، والدگري، نقص توجه/ بيش‌فعالي و ابزار سندكاوي در پايگاه‌هاي اطلاعاتي پرتال ‌جامع علوم انساني، مركز اطلاعات علمي جهاد دانشگاهي، مجلات تخصصي نور، پژوهشگاه علوم و فناوري اطلاعات ايران و بانك اطلاعات نشريات كشور مورد جستجو قرار گرفتند. ۳۳۴ پژوهش با روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند كه ۱۱ پژوهش به لحاظ روش شناختي و ملاك‌هاي ورودي مورد قبول بود. كليه پژوهش‌ها براساس دستورالعمل پريزما تحليل شدند. يافته ‌ها: يافته‌ها نشان داد بيشترين پژوهش‌ها مربوط به سال‌هاي ۱۳۹۹-۱۳۹۸ است و حجم نمونه پژوهش‌ها ۳۵۰ نفر است. شهرهاي تهران و اصفهان بيشترين پژوهش‌ها را به خود اختصاص داده‌اند و نشانگر آن است كه در سال‌هاي اخير توجه پژوهشگران بر موضوع مداخلات مختلف در زمينه تعاملات والد-كودك افزايش داشته است. مداخلات مرتبط با نوروفيدبك (۴۰ جلسه) و والدگري چندبعدي (۱۶ جلسه) بيشترين سهم را به لحاظ جلسات مداخله‌اي داشته‌اند. نتيجه ‌گيري: نتايج حاكي از اهميت مداخلات مبتني بر بهبود تعاملات والد- كودك و اثربخشي آن بر كاهش تنيدگي رواني، مشكلات رفتاري و كاهش مشكلات توجهي در كودكان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بيش‌فعالي است؛ بنابراين برنامه‌هاي آموزشي رفتاري با مشاركت والدين و به‌كارگيري مداخلات چندبعدي و تلفيقي، مؤثرترين شيوه‌هاي درماني هستند كه مي‌تواند در رأس برنامه‌ريزي پژوهشگران و درمانگران اين حوزه قرار گيرد.