از گوتيك تا سوررئاليسم در داستان زن پشت در مفرغي

«زن پشت در مفرغي» يكي از داستانهاي مجموعه داستان «درها و ديوار بزرگ چين» نوشته احمد شاملو است. از خوانش داستان چنين برمي‌آيد كه شاملو در نگارش اين داستان از شاخصه‌هاي دو مكتب گوتيك و سورئال بهره برده‌است به نوعي كه مي‌توان گفت از ويژگيهاي مكتب گوتيك با نوعي دگرديسي هنرمندانه به سوي مكتب سوررئاليسم ميل كرده‌است. اين پژوهش بنا دارد تا با روش تحليلي، مهمترين جلوه‌ها و ابعاد اين دو مكتب را در داستان نشان‌ دهد. يافته‌هاي تحقيق بيانگر آن است كه شاملو از طرفي با بهره‌گيري از فضايي سرشار از ابهام و رمز و راز، رخدادهاي ماورايي همراه با اضطراب و هراس، مكان مخوف، سياليت زمان، شخصيت‌پردازي بيمارگونه و آشفته‌حال، كابوس، باورهاي خرافي و خيال‌پردازي بي‌حدومرز داستان گوتيكي تمام‌عياري خلق كرده است و از طرف ديگر با خلق امري شگفت و خارق‌العاده، ضمير ناخودآگاه، توهم، رؤيا و اشياء سوررئاليستي، نگارش خودكار و عشقي سوررئال داستاني فراواقعي نوشته است. محتواي داستان آميزه‌اي از رؤيا و واقعيت در فضايي پرالتهاب و ماليخوليايي است و درعين‌حال مرز اين دو مشخص و معين نيست. بر اين اساس مي‌توان گفت، شاملو از رهگذر گوتيك به سوررئاليسم رسيده است و به اوج پيوند اين دو مكتب دست‌يافته است و نوآوري وي در خلق اثري كه تركيبي از دو مكتب مذكور است در سنت داستان‌نويسي فارسي تجربه‌اي قابل تأمل است.