ارزيابي مسير بيوسنتزي پرولين نخود زراعي از طريق تخريب پوتريسين تحت تنش سرما

سازگاري متابوليكي گياهان به تنش سرما نقش مهمي در بقا، رشد و عملكرد گياهان زراعي دارد. پرولين به‌عنوان اسموليت احتمالاً در جهت مقابله با تنش اكسيداتيو القا شده توسط سرما مشاركت دارد. در اين پژوهش ميزان پراكسيدهيدروژن (H2O2)، پرولين، پوتريسين (Put)، فعاليت آنزيم دي­آمين اكسيداز (DAO) و بيان نسبي ژن دي‌آمين اكسيداز (DAO) در دو ژنوتيپ متحمل (Sel96th11439) و حساس (ILC533) نخود زراعي (Cicer arietinum L.) تحت تنش سرماي چهار درجه سانتي‌گراد در روز اول و ششم تنش سرما به‌صورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي مطالعه شد. در ژنوتيپ متحمل ميزان  H2O2پس از افزايش معني‌دار در روز اول تنش، كاهش معني‌داري در روز ششم در مقايسه با شاهد نشان داد (بيش از 4/7 درصد) درحالي‌كه تجمع آن در ژنوتيپ حساس مشاهده شد (تا50 درصد)، نتايجي كه بيانگر سازگاري نسبي به سرما در ژنوتيپ متحمل بود. تحت تنش سرما ميزان متابوليت‌هاي پرولين و Put در ژنوتيپ متحمل به‌ترتيب 1/47 و 3/2 برابر بيشتر از ژنوتيپ حساس بود. به‌موازات افزايش ميزان پرولين تحت تنش سرما، در ژنوتيپ متحمل فعاليت آنزيم DAO و بيان نسبي ژن DAO به‌عنوان مسيرهاي بيوسنتز اين متابوليت افزايش معني‌داري يافت (به‌ترتيب تا 1/87 و 1/72 برابر). حداكثر فعاليت اين مسير در ژنوتيپ متحمل در روز ششم پس از تنش سرما مشاهده شد. تحت تنش سرما تجمع پرولين در ژنوتيپ متحمل منجر به كاهش آسيب سلولي (نتايج (H2O2 و بهبود درجه تحمل نخود به سرما شد. چنين شاخص‌هايي در ارزيابي ژنوتيپ‌هاي نخود تحت تنش سرما مؤثر بوده و به‌كارگيري آن‌ها در برنامه‌هاي به‌نژادي مفيد خواهد بود.