تبيين مسئله «نفس‌الامر» از منظر عرفان

مسئله نفس‌الامر را از دو بُعد معرفت‌شناسي و هستي‌شناسي مي‌توان مورد پژوهش قرار داد. از بُعد هستي‌شناسي نفس‌الامر اشيا، واقعيتي در مرتبه وجودي بالاتر است. حكيمان و عارفان مسلمان در مصداق اين واقعيت اختلاف‌نظر دارند. در اين نوشتار ديدگاه عارفان درباره مسئله نفس‌الامر از حيث هستي‌شناسي كانون بررسي قرار گرفته و پس از گردآوري داده‌ها به روش كتابخانه‌اي، مسئله نفس‌الامر از منظر عارفان به روش توصيفي ـ تحليلي، تبيين و سپس با ادله قرآني مستدل شده و اين نتيجه به دست آمده كه از نگاه عارفان مسلمان نفس‌الامر اشيا عبارت است از: اعيان ثابته يا همان وجود علمي اشيا پيش از ايجاد؛ البته به شرط تجريد كامل، حتي از همين وجود علمي، و رسيدن به ذواتي غيبي و ازلي كه در غيب ذات حقّ مستجن‌اند و از نظر رتبه چه‌بسا قبل از اسما قرار بگيرند.