بررسي مقابله‌اي راهكارهاي ترجمه عبارت‌هاي طنزآميز در زيرنويس عربي فيلم فارسي مارمولك بر پايه الگوي كيارو

ترجمه طنز به شكل دوبله و زيرنويس، پيوسته چالشي جدي براي مترجمان اين حوزه است. از نظر كيارو بيشتر لطيفه‌ها فرهنگ‌‌محور هستند و ممكن است يك لطيفه خاص، براي يك شخص ناآشنا با فرهنگ، هيچ حس خنده‌داري نداشته‌باشد. مترجم گاهي ناگزير مي‌شود براي پيشگيري از انتقادهاي اجتماعي، دست به حذف و يا تغيير در بخشهايي بزند. با مقايسه شيوه‌هاي به‌كار‌رفته در ترجمۀ عبارت‌هاي طنزآميز، نتايج نشان از آن دارد كه مترجمان در رويارويي با اين چالش‌ها، شيوه‌ها و عملكردهاي متفاوتي را به نمايش مي‌گذارند. اين پژوهش به روش توصيفي-تحليلي به بررسي مقابله‌اي راهكارهاي انتقال پيام‌هاي طنزآميز در فيلم فارسي «مارمولك» بر پايه مدل كيارو مي‌پردازد تا عملكرد مترجم را در رويارويي با موارد اشكال‌برانگيز در ترجمه زيرنويس ارزيابي كند. به اين منظور، همه ديالوگ‌هاي طنز، شناسايي و متن مبدأ و مقصد خط‌ به‌خط با هم تطبيق داده‌شد، آنگاه در جدول‌هاي جداگانه تقسيم‌بندي‌گرديد. به‌گونه كلي و بر پايه تجزيه‌و‌تحليل ديالوگ‌هاي فيلم، يافته‌ها نشان‌مي‌دهد كه شگرد «حذف» به ميزان (31% ) و «جايگزيني» با (29%) به ترتيب، پركاربردترين و شگرد «ترجمۀ تحت‌اللفظي» با اختصاص (17%) كم‌كاربردترين راهكار مترجم در زيرنويس اين فيلم است. گفتني است در جايي كه مترجم راهكار حذف را به‌كار‌برده، محصول پاياني را از هرگونه حس طنز خالي نموده‌است.