پهنه‌بندي زراعي- بوم شناختي كشت اسفرزه (Plantago ovata) در منطقه سيستان با استفاده از مدل بولين و تحليل سلسله مراتبي

منطقه سيستان با محدوديت‌هاي فراواني در بخش آب و خاك مناسب براي كشاورزي مواجه است. كشت گياهان دارويي از جمله كشت گياه اسفرزه با نياز رطوبتي اندك و مقاومت بالا به خشكي و ارزش افزوده بالا از راهكارهاي مهم مقابله با محدوديت هاي متعدد زيست‌محيطي، اقتصادي و اجتماعي در منطقه سيستان است. اين مطالعه با هدف پهنه بندي زراعي- بوم‌شناختي گياه اسفرزه در راستاي شناسايي مناطق مستعد كشت اين گياه در منطقه سيستان با استفاده از تكنيك آناليز مكاني انجام گرفت. براي انجام اين مطالعه از لايه‌هاي اقليمي، توپوگرافي و هيدرولوژي منطقه استفاده شد. براي انجام پهنه بندي نواحي مستعد كشت، از روش سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) در قالب مدل هاي بولين و تحليل سلسله مراتبي (AHP) استفاده شد. در اين مطالعه با استفاده از نرم افزار Arc/GIS 10 نقشه هاي هم ارزش تهيه شده، و سپس ماتريس دو به دو هر يك از لايه ها به ترتيب اهميت در نرم افزار Idrisi ترسيم و ميزان اهميت هر يك از عناصر مشخص گرديد. در نهايت با تلفيق نقشه ها در محيط Arc/GIS 10 نقشه نهايي استخراج شد. نتايج مطالعه نشان داد كه غالب نواحي منطقه زابل جهت كشت اسفرزه از پتانسيل مناسبي برخوردار است. با اين حال، بخش‌هايي شمال غربي و قسمت محدودي از جنوب غربي و شمال شرقي و به طور پراكنده قسمت‌هايي از غرب و جنوب غربي و قسمت محدودي از شمال شرقي فاقد استعداد كشت اسفرزه است. هم چنين مدل بولين به دليل دقت بالا و توجه به محدوديت در اين منطقه، نتايج بهتري را نسبت به مدل AHP ارائه مي‌دهد.