تجدد صنعتي يزد در عصر پهلوي، موردكاوي صنعت نساجي مدرن شهر يزد بين سال‌هاي 1310 تا 1342

از آنجا كه نساجي قدمت زيادي شهر يزد دارد لذا اين صنعت نه فقط با «اقتصاد و معيشت» بلكه با «هويت» اين شهر نيز گره خورده است. لذا تحول صنعت نساجي سنتي به صنعت نساجي مدرن تقريباً حيات اقتصادي و اجتماعي تمام اقشار ساكن اين شهر را تحت تأثير قرارداد و همه گروههاي اجتماعي در اين فرايند صنعتي شدن بر حسب «تفسير» خود از مزايا و معايب آن و منافع و ارزشهاي مد نظر خود نقش آفريني كردند. پرسش اصلي اين پژوهش آن است كه «حاملان/بانيان» اوليه و اصلي توسعه و تثبيت صنعت نساجي مدرن يزد (بين سالهاي 1310 تا 1342) چه كساني بودند و بر اساس چه «علايق مادي و آرماني» دست به چنين كاري زدند؟ و اصولاً نقش دولت و گروه هاي مختلف اقتصادي و سياسي و اجتماعي در توسعه و تثبيت اين صنعت مدرن چه بوده است؟ اين تحقيق ذيل جامعه شناسي تاريخي و برگرفته از رويكرد «برساختگرايي اجتماعي فناوري» قرار مي گيرد و روش تحقيق مورد استفاده كيفي و توصيفي - تحليلي است. يافته هاي تحقيق حاكي از آن است كه هر چند دولت پهلوي و تجار «حاملان/بانيان» اوليه و اصلي ورود صنعت نساجي مدرن يزد بودند اما چگونگي توسعه و تثبيت اين صنعت در يزد نتيجة شيوه تعامل يا كشمكش تمام گروه هاي اجتماعي مرتبط با اين صنعت از جمله افراد و خاندان هاي داراي نفوذ سياسي، شعربافان و كارگران صنعتي، روحانيان و زرتشتيان و برهمكنش «علايق مادي و آرماني» آنهاست.