تحليل بن‌مايه‌هاي اسطوره‌اي داستان «بانوي باغ» شهريار مندني‌پور

داستان كوتاه بانوي باغ از هفت ناخداي مندني‌پور، شرح ديدگاهي پدرسالارانه‌ درباره‌ زن و جامعه‌اي است كه در آن زندگي مي‌كند. وي براي بيان ديدگاه‌هاي خود از جامعه و سرزمينش از زبان نماد و بن‌مايه‌هاي اساطيري ـ در فضاي بوف‌كوري و وهمناك ـ استمداد مي‌جويد. اين مقاله مي‌كوشد با ديدگاه اسطوره‌اي و روش توصيفي ـ تحليلي پاسخ دهد كه نويسنده از كدام بن‌مايه‌ها و روايات اسطوره‌اي براي تفهيم بهتر داستان بهره جسته است؟ وآيا اين بن‌مايه‌ها در تار و پود داستان فرو رفته‌اند يا صرفاً به صورتي نمادين حضور دارند؟ مندني‌پور براي توضيح مرگِ ‌زيبايي و پيشرفت، عدم تغيير و نرسيدن به آمال در سرزمينش، از اسطورۀ سفر به جهان زيرين، مرگِ ايزد گياهي سخن مي‌گويد و از نمادهاي مربوط به دوران برزيگري ـ چاه، گُل و... ـ نام مي‌برد؛ عامل نابودي را ديو مي‌نامد و تقابلي بين ايزدبانوي برزيگري و خداي آرياييان ايجاد مي‌كند. نويسنده با آگاهي از «تكرار اساطير در زمان‌ مقدّس» تبيين مي‌كند كه در هر زمان قهرماني سعي در تغييري شگرف دارد و در نهايت به آن ايده‌آل نمي‌رسد، چراكه افراد، حقيقت، زيبايي و تغيير را در پديدۀ خاصي مي‌جويند.