ابعاد و مولفه‌هاي عرفي‌شدن و دلالت‌هاي نظري آن

موضوع عرفي‌شدن از ديرباز دستمايه‌ي تحقيقات فراوان بوده است با اين توضيح كه اغلب تحقيقات براي سنجش عرفي‌شدن ميزان دين‌داري جامعه را مي‌سنجند و حالت معكوس دين‌داري را عرفي‌شدن قلمداد مي‌كنند. اما مقاله ادعا دارد كه عرفي‌شدن پديده‌اي مستقل از دين‌داري است و براي سنجش آن نيز بايد سنجه‌هاي مناسب احصا شوند. لذا نويسنده تلاش دارد با تحديد معنايي عرفي‌شدن، سطوح، ابعاد و مولفه‌هاي آن را نشان دهد. مقاله نشان مي‌دهد كه عرفي‌شدن در سه سطح كلان، ميانه و خرد و در سه بعد اجتماعي (جامعوي)، ديني و فردي حادث مي‌شود. عرفي‌شدن اجتماعي داراي سه مولفه ساختاري، فرهنگي و سازماني است و در سه حوزه اجتماع، سياست و اقتصاد اتفاق مي‌افتد. عرفي‌شدن ديني نيز كه در شكل «پذيرش ارزش‌ها، معيارها و قواعد عرفي» و «منفعت‌طلبي» نمود پيدا مي‌كند به دو سطح كلان و ميانه مربوط مي‌باشد. عرفي‌شدن فردي، به عرفي‌شدن انگيزه‌ها، ارزش‌ها، عقايد، احساسات، شناخت‌ها و رفتارهاي فرد اشاره دارد.