عوامل تداوم‌بخش وسوسه، تحقق‌بخش لغزش و سركوب‌كننده‌ لغزش در زنان مصرف‌كننده‌ مواد در شهر تهران: يك مطالعه‌ نظريه‌ زمينه‌اي

وسوسه و لغزش از عوامل مهم دخيل در عود مصرف مواد است و زنان، تجارب وسوسه‌برانگيز بيش‌تري نسبت به مردان دارند. از اين رو هدف اين پژوهش، شناسايي عواملي بود كه سبب تداوم وسوسه، تحقق و يا سركوب لغزش در اين گروه خاص مي‌شوند. روش اين پژوهش، روش كيفي و از نوع نظريه‌ زمينه‌اي بود. شركت­كنندگان در پژوهش‌، 40 نفر از زنان مصرف‌كننده‌ مواد مراجعه‌كننده به مركز ترك اعتياد زنان بهبودگستران همگام در سال‌هاي 97 تا 98 بودند كه با روش نمونه‌گيري نظري انتخاب شدند و با اين تعداد نمونه اشباع حاصل شد. ايزار پژوهش، مصاحبه‌ي نيمه‌ساختاريافته بود و داده‌ها با روش كدگذاري باز، محوري و انتخابي رويكرد استراوس و كوربين تحليل شدند تم‌هاي اكتشافي پژوهش حاضر به شرح زير است: 1- عوامل فردي و خانوادگي تداوم‌بخش وسوسه (متشكل از مقوله‌هاي عوامل شناختي خانوادگي و 4 گام عوامل شناختي فردي: 1. ترديد، 2. كسب مجوز لغزش،3. توجيه مصرف مجدد، 4. مصرف مجازي. مقوله‌ عوامل عاطفي- هيجاني و رفتاري فردي و خانوادگي تداوم‌بخش وسوسه. 2- عوامل فردي، خانوادگي و اجتماعي تحقق‌بخش لغزش، و 3- عوامل فردي، خانوادگي و اجتماعي سركوب‌كننده‌ لغزش. پژوهش حاضر نشان داد شناسايي عوامل دخيل در وسوسه و لغزش در درمان اعتياد زنان ضروري است و به‌نظر مي‌رسد به‌كارگيري اين عوامل در درمان و آگاهي‌بخشي به زنان، احتمال پيشگيري از عود را امكان‌پذيرتر خواهد كرد.