آيين گذار انقلابي براندازي متني: از روايت شورش نمادين تا انقلاب

اين مقاله به بررسي طغيان نمادين در دو افق متن و آيين و پيوند آن با كاركرد توليد وارونگي موقت و نمادين نظم در پهلوي دوم مي‌پردازد. افق‌هاي انتقادي با يكديگر تركيب شده و با توجه به عدم‌شكل‎‌گيري فضاي ديالوجيكال و گفت‌وگويي ميان نمايندگان قدرت و گروه‌هاي خاموش، آنچه ماكس گلوكمن آن را كنش شورش (وارونگي موقت و نمادين نظم) مي‌نامد، به ظهور كنش انقلابي به‌مثابه مطالبه وارونگي واقعي و دائمي نظم مستقر و تغيير پايدار روابط قدرت موجود مي‌انجامد. اين مقاله بر پايه درك رابطه ميان‌متني و بيناآييني ميان متن و آيين و تحليل گفتماني و محتوايي آن دو شكل گرفته‌است. تفاسير انقلابي از قصه‌هاي كودكان، آيين‌هاي موجود در جامعه و شعر پريان انقلابي در نزد نمايندگان اصلي دو گروه روشنفكري (چپ و اسلامي انقلابي) مورد توجه بوده و آثار روشنفكران تأثيرگذاري چون صمد بهرنگي، احمد شاملو، علي شريعتي، جلال آل احمد و نويسندگاني كمتر شناخته اما با آثار تأثيرگذار، چون محمد پرنيان و داريوش عباداللهي مورد بررسي بوده است. در اين تحقيق مشخص شد كه ظهور گفتمان انقلابي به‌مثابه يك مطالبه عمومي با تبديل و ظهور قصه و آيين به‌صورت يك كلان‌روايت از بازتعريف و باززايي هويت مقارن است. بر اين مبنا دو افق متن و آيين در شكلي كه بيانگر قطب هيجاني هستند، با يكديگر پيوند مي‌يابند. آيين گذار انقلابي، با تأكيد بر ارزش‌هايي چون برابري، آزادي، عدالت و غيره جامعه آرماني را به مقصد اصلي جامعه تبديل مي‌سازد و نهايت رشد كودك/قهرمان را در نجات جامعه و مرگ مقدس يا مرگ نمادين تعريف مي‌كند.