بررسي چالش‏هاي تأمين مالي مؤسسات پژوهشي دولتي در ايران

فعاليت‏هاي پژوهشي لازمه توسعه كشورهاست و اين امر تقاضا براي منابع مالي پژوهش را افزايش داده است. هدف از اين مطالعه، شناسايي چالش‏هاي تأمين مالي مؤسسات پژوهشي دولتي در ايران (با تمركز بر موسسات پژوهشي ستادي وزارت عتف) و پيشنهاد راهكارهاي قانوني براي رفع آنهاست. بدين منظور مصاحبه‏هاي نيمه‏ساخت‏يافته با خبرگان انجام و پس از پياده‏سازي، كدگذاري و تحليل نتايج با استفاده از نرم‏افزار مكس‏كيودا 2020 چالش‏هاي مزبور ذيل پنج گروه طبقه‏بندي شده كه به ترتيب از حيث تعداد چالش‏ها عبارتند از: پايين بودن اثربخشي هزينه‏كرد و كارايي فرآيند مصرف منابع، ضعف نظام ارزيابي براي تأمين مالي عملكردمحور مؤسسات، ضعف عملكرد هيأت امنا، هيأت رئيسه در ارتباط با تأمين مالي و عدم استقلال مؤسسات در هزينه‏كرد منابع، تنوع سازوكارهاي تأمين مالي و افزايش فشار بر مؤسسات براي افزايش درآمد اختصاصي. بخشي از اين چالش‏ها با اصلاح و تقويت قوانين مرتبط قابل رفع است، براي مثال مي‏توان به اصلاح ساختار بودجه و بودجه‏ريزي مبتني بر عملكرد با توجه به تفاوت ماهيت پژوهش و فعاليت ‏هاي اجرايي و تمايز موسسات از منظر مأموريت‏گرايي، ايجاد سازوكار‏هاي انعطاف‏ پذير‏تر و رقابتي ‏تر ضمن توجه به هدايت فعاليت‏ ها، تعيين اولويت ‏ها، استقلال مؤسسات و تعيين اولويت سازوكارها و نظارت بر منابع مالي دولتي توسط يك نهاد ملي اشاره كرد.