سنجش فعاليت گلوتاتيون پراكسيداز و استرس اكسيداتيو در بيماران ديابت تيپ 2 و ارتباط آن‌ها با سطح سرمي گلوكز و پارامترهاي ليپيدي خون (مطالعه‌ي مورد-شاهدي)

پيش‌زمينه و هدف: ديابت به‌عنوان شايع‌ترين اختلال متابوليت شيوع گسترده‌اي را در چند دهه اخير داشته است. استرس اكسيداتيو و عوامل مربوط به آن نقش مهمي در شروع و ايجاد عوارض ديابتي دارند. در اين مطالعه فعاليت گلوتاتيون پراكسيداز و ميزان شاخص‌هاي استرس اكسيداتيو در پلاسماي بيماران ديابت تيپ 2 و همبستگي آن‌ها با سطح خوني گلوكز و پارامترهاي ليپيدي ارزيابي شد. مواد و روش كار: اين مطالعه از نوع موردي- شاهدي بود. 50 فرد سالم (نفر (24 مرد و 26 زن) و 50 فرد ديابتي (نفر (25 مرد و 25 زن) به‌طور تصادفي انتخاب شدند. پس از 12 ساعت ناشتا، نمونه‌هاي خون گرفته شد و سرم جدا شد. ميزان سطح سرمي قند ناشتا، پروفايل ليپيدي، پراكسيداسيون ليپيدي، وضعيت آنتي‌اكسيداني تام و فعاليت آنزيم گلوتاتيون پراكسيداز توسط پروتكل‌هاي مربوطه اندازه‌گيري شد. با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 16 تمام اطلاعات تجزيه‌وتحليل شد. سطح معني‌داري p ≤0.05 در نظر گرفته شد. يافته‌ها: فعاليت سرمي آنزيم گلوتاتيون پراكسيداز  و ظرفيت آنتي‌اكسيداني تام در گروه بيمار كاهش معناداري در مقايسه با گروه شاهد داشت. سطح سرمي مالون دآلدهيد، FBS، TG، VLDL-C و HbA1c در گروه بيمار افزايش معناداري نسبت به گروه كنترل داشت. آنـاليز آماري ارتباط معنادار و مستقيمي بين فعاليت آنزيمي گلوتاتيون پراكسيداز و سطوح  TAC و HDL-C و ارتباط معكوس و معناداري بين فعاليت آنزيمي گلوتاتيون پراكسيداز با ميزان سرمي MDA، HbA1C و FBS را نشان داد. همچنين نشان داده شد كه ارتباط معنادار و مستقيمي بين غلظت سرمي MDA و سطوح HbA1C، TG، FBS و VLDL-C وجود داشت. اين در حالي بود كه ارتباط معنادار و معكوسي بين غلظت سرمي TAC و سطوح HbA1C، TG، FBS و VLDL-C مشاهده شد. بحث و نتيجه‌گيري: استرس اكسيداتيو عامل مهمي در ايجاد ديابت و پيشرفت عوارض آن است، به‌طوري‌كه كاهش سطح عوامل آنتي‌اكسيداني و افزايش سطح اكسيدان‌ها رابطه بسيار نزديكي با اختلالت متابوليسمي كربوهيدرات‌ها و ليپيدها دارد.