امكان‌سنجي شناسايي چاه‌هاي با پتانسيل ماسه‌دهي زياد با استفاده از نقشه‌هاي فرونشست (مطالعه موردي: استان البرز)

ماسه‌دهي از جمله فرآيندهايي است كه مي‌تواند عملكرد چاه را تحت تأثير قرار دهد و استحصال آب را با چالش‌هايي جدي از جمله آسيب‌ديدگي پمپ مواجه كند. به دليل هزينه‌هاي بسيار زياد حفر چاه، تشخيص پديده ماسه‌دهي قبل از حفاري چاه جديد از اهميت زيادي برخوردار است. در مناطقي كه محيط آبخوان ريزدانه است، بدليل برداشت آب و پايين افتادن سطح ايستابي، پديده فرونشست رخ مي‌دهد. از طرف ديگر، احتمال بروز پديده ماسه‌دهي نيز در محدوده‌اي از آبخوان با محيط ريزدانه بيشتر است. در اين تحقيق ابتدا به برآورد فرونشست در محدوده استان البرز با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي Sentinel 1 در سال‌هاي 2017 تا 2021 پرداخته شد. سپس با استفاده از بررسي‌هاي ميداني در بخش‌هاي جنوبي شهرستان ساوجبلاغ، شواهدي مبني بر وجود ارتباط بين پديده‌هاي ماسه‌دهي و فرونشست ارائه شد. همچنين، اطلاعات تعدادي از چاه‌ها كه همراه با ماسه‌دهي بودند جمع‌آوري و با نقشه‌هاي فرونشست تطبيق داده شد. در نهايت به منظور كمي‌سازي اطلاعات، ضريب Jaccard براي تعيين ميزان تشابه بين نقشه‌ فرونشست و ماسه‌دهي استفاده شد. نتايج نشان داد كه نقشه‌هاي ماسه‌دهي و فرونشست زمين در محدوده ضريب Jaccard معادل 65%، متشابه هستند. به بيان ديگر با احتمال 65%، در شعاع 500 متري از چاه‌هايي كه در محدوده فرونشست جدي قرار داشته باشند، پديده ماسه دهي نيز وجود خواهد داشت.