تحليل رخداد هم‌زمان فازهاي نوسان اطلس شمالي و نوسان شمالگان با فازهاي انسو و تأثير آن بر دماي زمستانه ايران

هدف اين مطالعه بررسي نقش برهمكنش دورپيوندهاي نوسان اطلس شمالي و نوسان شمالگان با نوسان جنوبي بر دماي فصل زمستان در ايران است. بدين منظور از داده‌هاي دمايي 100 ايستگاه هواشناسي در دوره آماري 2019-1988 استفاده شد. با اعمال چند روش آماري و توصيفي و همچنين استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي نقش شاخص‌هاي مذكور بر دماي فصل زمستان مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاكي از آن است كه ارتباط معكوس و معني‌داري بين دورپيوندهاي NAO و به‌ويژه AOبا دماي بخش‌هاي شمالي و نيمه غربي بخصوص در ماه‌هاي فوريه و ژانويه وجود دارد. به‌طور كلي فازهاي مثبت حدي AO و تا حدودي NAO باعث كاهش دماي بخش‌هاي شمالي و غربي شده و به هنگام رخداد فازهاي مثبت حدي، آنومالي دمايي غالب مناطق كشور به سمت نرمال و زير نرمال تغيير پيدا مي‌كند. نتايج نشان داد كه برهمكنش هم‌زمان رخداد پديده لانينا (النينو) با فازهاي مثبت (منفي) NAO و AO باعث وقوع دماي زير نرمال (بالاي نرمال) در اغلب نواحي مركزي و جنوبي مي‌شود در صورتيكه برهمكنش فازهاي خنثي شاخص‌هاي مذكور با فازهاي مختلف انسو غالباً موجب تعديل دما شده و احتمال وقوع ناهنجاري دمايي با شدت و وسعت بيشتر، بسيار كاهش مي‌يابد.