عملكرد شناختي و سطوح گلوتاتيون و مالون‌دي‌آلدهيدهيپوكامپ موش‌هاي صحرايي مسموم شده با پاراكسان

سابقه و هدف: مواجهه با تركيبات ارگانوفسفره ممكن است منجر به افزايش خطر بروز اختلالات شناختي و القاء استرس اكسيداتيو شود. مطالعه حاضر به منظور بررسي اثرات مواجهه با پاراكسان (متابوليت فعال حشره‌كُش پاراتيون) بر عملكرد شناختي و بيوماركرهاي استرس اكسيداتيو طراحي شد. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه از 56 سر موش‌ صحرايي نر بالغ نژاد ويستار (7 سر در هر گروه) استفاده شد. روغن ذرت يا يكي از دوزهاي 0/3، 0/7 يا 1 (ميلي‌گرم به ازاي كيلوگرم وزن بدن) پاراكسان به صورت داخل صفاقي تجويز شد. پس از 14 يا 28 روز، يادگيري و حافظه فضايي حيوانات با استفاده از ماز آبي موريس بررسي شد. اثرات پاراكسان بر سطوح گلوتاتيون (GSH) و مالون‌دي‌آلدهيد (MDA) هيپوكامپ نيز بررسي شد. يافته‌ها: افزايش قابل‌ملاحظه‌اي در زمان رسيدن به سكو و مسافت شناكردن در حيوانات دريافت‌كننده دوز 1 ميلي‌گرم پاراكسان در هر دو مقطع زماني مشاهده شد (به ترتيب 0/001 P و 0/05 P). در آزمون پروب، حيوانات مسموم شده با دوز 1 ميلي‌گرم پاراكسان زمان كم‌تري را در ناحيه هدف سپري كردند و مسافت شنا و سرعت شناي كم‌تري نسبت به گروه كنترل داشتند. تفاوت معني‌داري در عملكرد حيوانات مسموم با پاراكسان در ماز آبي با سكوي آشكار در مقايسه با گروه كنترل مشاهده نشد(0/05 P). مواجهه با دوز 1 ميلي‌گرم پاراكسان با كاهش GSH و افزايش MDA هيپوكامپ همراه شد. استنتاج: نتايج نشان داد مواجهه با دوز بالاي پاراكسان (1 ميلي‌گرم) يادگيري و حافظه فضايي را مستقل از هرگونه تغيير در نقص حسي حركتي مختل مي‌كند. القاء استرس اكسيداتيو نقش مهمي در بروز اختلالات شناختي ناشي از مواجهه با پاراكسان دارد.