ارزيابي كارايي مدل‌هاي‌ RUSLE و ICONA در پهنه بندي فرسايش خاك حوضه بلده، استان مازندران

ارزيابي و پهنه بندي فرسايش خاك با استفاده از مدل هايي كه دقت بيشتري داشته باشند، به اجراي فعاليت‌هاي حفاظتي و كنترل فرسايش خاك در داخل حوضه و كاهش ميزان رسوب در خارج از آن كمك مي كند. هدف از اين پژوهش پهنه بندي شدت فرسايش خاك حوضه بلده با استفاده از مدل هاي RUSLE و ICONA و بررسي ميزان دقت آنها با مشاهدات و مقادير واقعيت زميني است. فاكتورهاي مدل RUSLE شامل فرسايندگي باران (R)، فرسايش‌پذيري خاك (K)، توپوگرافي (LS)، پوشش گياهي (C) و عمليات حفاظتي (P) به ترتيب از داده‌هاي بارندگي منطقه، نقشه خاك، مدل رقومي ارتفاع و تكنيك‌هاي سنجش از دور محاسبه شده‌اند. براساس مدل ICONA درابتدا از هم‌پوشاني دو لايه شيب و سنگ‌شناسي، نقشه فرسايش پذيري خاك به دست آمد. سپس براي تهيه نقشه حفاظت خاك، لايه هاي شاخص پوشش گياهي و كاربري اراضي منطقه همپوشاني شدند و در مرحله آخر با استفاده از لايه هاي فرسايش پذيري و حفاظت خاك، نقشه پهنه بندي فرسايش با اين مدل نيز تهيه گرديد. براي ارزيابي دقت اين مدل ها از شاخص هاي آماري و روش BLM كه تمامي عوامل آن طي مشاهدات ميداني به دست آمد، استفاده شده است. براي اين منظور، يك نقشه با 2500 نقطه به صورت شبكه بندي منظم جهت نمونه‌برداري از نقشه‌هاي حاصل از مدل ها تهيه گرديد و بر اين اساس آماره هايRMSE  (جذر ميانگين مربعات خطا)،  MAE (ميانگين خطاي مطلق)، MSE (ميانگين مربعات خطا) و NSEC (ضريب كارايي ناش و ساتكليف) محاسبه شد. نتايج شاخص‌هاي آماري مذكور و خطاهاي مدل‌ها نشان مي دهند كه مدل هاي مذكور در حوضه بلده كفايت بالايي ندارند، اما كارايي و ميزان تطابق طبقات فرسايش مدل ICONA با خروجي BLM به‌عنوان نقشه مرجع اندكي بيشتر است، چرا كه مقدار RMSE، MAE و MSE آن كمتر و NSEC آن به عدد يك نزديك تر است.