بررسي رباعيات عصمت بخارايي

عصمت بخارايي از شاعران نامدار ماوراء النهر در اواخر قرن هشتم و اوايل قرن نهم بود. اشعار او در زمان حياتش رواج و روايي فراواني داشت. وي به روايتي در سال 829 و به روايت ديگر در 840 ق درگذشت. بساطي سمرقندي و خيالي بخارايي از شاگردان او بودند و سلطان خليل نوۀ تيمور، براي او احترام زيادي قائل بود. ديواني كه از عصمت بخارايي موجود است، دربردارندۀ 7500 بيت شعر اعم از قصايد، غزليات، قطعات، رباعيات، ترجيعات و مفردات ‌است. اين كتاب با اينكه يك نوبت در سال 1366 به چاپ رسيده، فاقد ويژگي‌هاي يك تصحيح علمي است. در بررسي نسخۀ چاپي و چند دستنويس كهن ديوان عصمت بخارايي، مشخّص شد كه در سدۀ نهم هجري يكي از گردآورندگان ديوان عصمت، رباعيات كمال اصفهاني، انوري، اوحدي مراغه‌اي و ديگران را به ديوان او الحاق كرده است. همچنين، برخي از رباعيات مسلّم شاعر، از چشم مصحّح ديوان او پوشيده مانده است. هدفِ اين مقاله، بررسي اين دو موضوع است.