مطالعه رفتار رشدي استويا تحت تأثير اليسيتورهاي زيستي و غيرزيستي در شرايط هيدروپونيك

به ‌منظور بررسي اثر برخي اليسيتورهاي زيستي و غيرزيستي بر جنبه‌هاي مورفولوژيكي گياه دارويي استويا در تيمار با آب شور، مطالعه‌اي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با شش تكرار در شرايط گلخانه و كشت هيدروپونيك انجام شد. براي حصول اطمينان بيش‌تر، آزمايش براي بار دوم نيز تكرار شد. تيمارهاي پژوهش حاضر شامل قارچ‌هاي اندوفيت جداسازي‌شده از سرخدار (در سه سطح شاهد، TB20، TB2-3)، تيمار محلول‌پاشي با ملاتونين (در سه سطح شاهد، نيم ميكرومولار ملاتونين خالص و نيم ميكرومولار عصاره Thymus vulgaris) و سه سطح شوري NaCl (بدون شوري، شوري متوسط 80 ميلي‌مولار و شوري زياد 150 ميلي‌مولار آب آبياري) بود. گياهان آزمايشي از نقطه نظر صفات مورفولوژيكي موردبررسي قرار گرفتند. در هر دو آزمايش نتايج بيانگر اثر مثبت ملاتونين و اندوفيت بر بهبود ويژگي‌هاي رشدي گياه (يك تا دو برابر) تحت تنش شوري بود. با اين وجود، در شرايط بدون شوري و كاربرد عصاره آويشن و قارچ اندوفيت TB20 بهترين نتيجه رشد مشاهده شد. اكثر صفات هم‌چون ارتفاع، تعداد برگ، وزن تر و خشك برگ در شرايط غير شور و كاربرد آويشن و قارچ اندوفيت TB20 در بالاترين ميزان خود قرار داشته و نسبت به نمونه شاهد افزايش تقريبي يك و نيم برابري داشتند. باتوجه به اثرات مثبت ملاتونين و اندوفيت به‌ويژه TB20، پيشنهاد مي‌شود كه از عصاره گياهان حاوي ملاتونين به‌عنوان تيمار حفاظتي در كشت استويا در شرايط شور استفاده شود.