دوقلوهاي دو انقلاب جامعه‌شناسي حقوقي دين و دانش در ايران و فرانسه

دولت‌ها درخصوص حقوق طبيعي افراد متعهدند. حق بر دين و حق بر دانش،‌ دو حق طبيعي شهروندان است. اين دو، از موضوعات حقوق اساسي دو انقلاب ايران و فرانسه‌اند. در وقوع دو انقلاب، به‌نوعي سلبي يا ايجابي، ايمان و ايدئولوژي از چنان اهميتي برخوردار بوده است كه پس از انقلاب، ساحت‌هاي مختلفي را تحت‌تأثير قرار داده است. مفروض اين تحقيق آن است كه سامان سياسي و حقوقي جمهوري اسلامي ايران (با رويكرد دين‌گرا) و جمهوري لائيك فرانسه (با رويكرد دين‌گريز) درعمل با محوريت معرفت ديني شكل گرفته است. فرضيۀ نوشتار آن است كه انقلاب‌هاي 1789 و 1979، يكي برضد دين و ديگري به سود دين، بر مقولۀ فرهنگ و دانش عمومي تأثير مشابه و قابل‌ملاحظه‌اي گذاشته‌اند. در اين ميان، توجه به نقش محوري تعهدات قانوني دولت در تقويت يا تقليل هزينۀ شهروند مؤمن توضيحي دربارۀ حدود اين تأثير در وضع حاضر است.