مطالعۀ نسلي تغييرات ارزشي در ايران (تحليل ثانويۀ داده‌هاي موج 4 و 7 پيمايش ارزش‌هاي جهاني)

مطالعۀ تغيير ارزش‌ها و نگرش‌ها در ايران در گذار نسلي دو دهۀ اخير موضوع اصلي مقالۀ حاضر است. رويكرد نظري و مفهومي مقاله با استناد به نظريۀ پسانوسازي اينگلهارت، جهاني‌شدن فرهنگي و نظريۀ برساخت‌گرايي اجتماعي صورت‌بندي شده است. از نظر روشي اين مطالعه به شيوۀ اسنادي و تحليل ثانويه انجام شده و با كاربرد مطالعۀ طوليِ نسلي، تغييرات ارزشي در جامعۀ ايران را براساس داده‌هاي موج 4 و 7 پيمايش ارزش‌هاي جهاني مورد سنجش قرار داده است. داده‌ها نشان مي‌دهد در گذار نسلي 20 ساله در برخي موضوعات ارزش‌ها و نگرش‌ها تغييري نكرده و در برخي ديگر ما شاهد تفاوت‌هاي نسلي هستيم؛ اگرچه اين دگرگوني از يك الگوي عام تبعيت نمي‌كند. در گذشته موضوعي مانند «دوستان» و امروزه موضوعاتي چون «اوقات فراغت» و «سياست» بيشتر اهميت پيدا كرده است. همان‌گونه كه نگرش‌هاي جنسيتي برابرخواهانه، فرهنگ سياسي دموكراتيك و گرايش‌هاي ليبرالي در يك گروه نسلي ديده‌ مي‌شود، ارزش‌ها و نگرش‌هاي مردسالارانه، غيردموكراتيك و سوسياليستي هم در همان نسل وجود دارد. با وجود اين نشانه‌هايي از وارونگي ارزشي نيز در اين گذار نسلي هويداست.