تبيين انتقادي نهاد موزه با ابتناي بر نگرۀ هتروتوپياي ميشل فوكو

موزه در قالب يك نهاد فرهنگي و آموزشي، بيش از آنكه فضاي انبار، چيدن و نماياندن اين و آن شيء باشد، همواره مبيّن نوعي رابطۀ عميق و نسبت گفتماني با قدرت بوده است. در اين‌ بين، انعكاس برخي از مضامين قدرت در موزه با شواهدي در رابطه با مفهوم «هتروتوپيا» از فضا همراه بوده است كه در ميان تأملات ميشل فوكو مشاهده مي‌شود. وي ازطريق مفاهيمي چون «هتروتوپيا يا فضاي غيريت»، به چگونگي عيان‌شدن قدرت، نظم، انضباط و دانش به‌وسيلۀ شكل‌هاي نهادي در فضاهايي خاص اهتمام ورزيده است. بر همين مبنا، پژوهش حاضر با تكيه بر انديشه‌هاي فوكو، مي‌كوشد به تحليل انتقادي جايگاه موزه بپردازد و اين پرسش را پيش رو بگذارد كه ويژگي‌هاي هتروتوپيايي موزه منوط به ساختار قدرت كدام‌ است و تا چه اندازه مي‌تواند با اين مفهوم سازگار افتد. حاصل آنكه علاوه بر دوام و قوام شش اصل اوليۀ معرف يك هتروتوپيا در موزه كه قدرت انضباطي و استقرار كنترل‌شدۀ دانش را بازتاب مي‌دهند، اصل هفتمي را نيز مي‌توان اضافه كرد كه در جايگاه مقاومت عمل مي‌كند.