تبيين تحليلي و معرفتي وحي در انديشۀ ابن‌سينا

هدف: هدف پژوهش حاضر، تبيين سازوكار كشف و انعكاس حقايق كلي و جزيي وحياني در نفس نبي(ص) از منظر ابن‌سينا و ارزيابي انتقادي ديدگاه وي بود. روش: در اين پژوهش از روش توصيفي‎- تحليلي بهره گرفته شد. شيوۀ گردآوري اطلاعات، به صورت منابع اسنادي و مطالعات كتابخانه‌اي بود. يافته‌ها: در نظام معرفت‌شناختي ابن سينا، اولاً، قوۀ حدس و عقل قدسي به عنوان ظرفيتهاي عقلي مختص نبي، امكان ارتباط بي‌واسطۀ نبي را با عقل فعال براي دريافت معقولات و معارف كلي وحي فراهم ساخته؛ ثانياً، نفس نبي به مدد قوۀ خيال نيرومند،‌ قابليت اتصال به نفوس فلكي را يافته است و دريافت معارف جزيي وحي، اعم از علم نبي به جزئيات مربوط به عالم ماده و مشاهده و شنيدن كلام خدا به واسطۀ فرشتۀ حامل وحي امكان‌پذير مي‌شود. نتيجه‌گيري: ابن سينا سعي كرده با طرح نقش عقل فعال، قوۀ حدس، عقل قدسي و قوۀ خيال نيرومند در نبي، سازوكار كشف و انعكاس وحي در نفس نبي را توجيه كند؛ اما تبيين وي از اين مسئله، با نقدها و چالشهايي مواجه شده است.