اثر تغيير اقليم بر وضعيت خشكسالي تحت سناريوهاي SSP3 و SSP5 با استفاده از روش فازي

با توجه به اهميت شناخت روند و تغييرات خشكسالي تحت سناريوهاي اقليمي در آينده، هدف از پژوهش حاضر بررسي تغييرات ويژگي‌هاي خشكسالي همچون درصد فراواني دوره هاي خشك و تر و روند تغييرات خشكسالي براساس شاخص خشكسالي فازي (در مقياس‌هاي زماني 3، 6 و 12 ماهه) تحت سناريوهاي SSP 3_7.0 و SSP 5_8.5 از جديدترين گزارش اقليمي (CMIP6) است. لازم بذكر است كه در تحقيق حاضر از داده‌­هاي 6 ايستگاه سينوپتيك واقع در حوضه آبخيز كارون طي دوره 2014-1991 به عنوان دوره پايه استفاده شده است و پايش شرايط خشكسالي طي سه دوره آتي شامل 2045-2020، 2072-2046 و 2099-2073 انجام شده است. نتايج حاكي از آن است كه بهترين عملكرد داده‌­هاي اقليمي در تخمين شاخص خشكسالي فازي در مقياس هاي زماني 3 و 6 ماهه است، بطوريكه متوسط شاخص همبستگي در اين دو مقياس بيش از 0/90 و شاخص RMSE به 0/14 محدود شده است. علاوه بر اين، پايش شرايط خشكسالي حوضه تحت سناريوهاي اقليمي در دوره‌­هاي آتي حاكي از وجود روند افزايشي در سطح اطمينان 95 درصد، افزايش دوره هاي خشك و كاهش دوره‌­هاي تر است. براساس نتايج، مقدار آماره آزمون ناپارامتري من­كندال تحت سناريوهاي SSP 3_7.0 و SSP 5_8.5 به ترتيب طي دوره 2072-2046 و 2099-2073 بيش از 1/64 برآورد شده است. بطوركلي نتايج نشان داد كه مناطق شمالي، شمال­غرب و غرب حوضه آبريز كارون بيشتر در معرض شرايط خشك قرار خواهند داشت. لذا با توجه به روند افزايش شاخص خشكسالي فازي به سمت شرايط خشك در ايستگاه هاي بروجرد، صفي‌­آباد و كوهرنگ، خطر خشكسالي طي دوره هاي 2073-2099 و 2072-2046 در اين ايستگاه ها بيشتر است و ضروري است كه براي مديريت منابع آب و كشاورزي در اين مناطق برنامه ريزي و اقدام جدي انجام شود. نتايج اين تحقيق مي تواند در راستاي اعمال سياست­گذاري ها و برنامه‌­ريزي براي مديريت پايدار منابع آب تحت تأثير تغيير اقليم مفيد واقع شود.