برنامه ها و منابع آموزشي مدارس عصر صفوي بر اساس سفرنامه هاي سيّاحان اروپايي

صفويه با توجه به تحولات و مناسبات سياسي دوره‌اي است كه سياحان اروپايي بيش از گذشته به انگيزه‌هاي مختلف به ايران سفر كردند و در نتيجه سفرنامه‌هاي بسياري نسبت به گذشته نوشته شد. مدارس عصر صفوي، به‌عنوان مهم‌ترين مركز نهاد آموزش، موردتوجه بعضي از سياحان قرار گرفت كه ژان شاردن، ژان باتيست تاورنيه و انگلبرت كمپفر شاخص‌ترين آنان هستند. حال پرسش اين است كه سياحان اروپايي دربارۀ تعليم و تربيت در مدارس عصر صفوي و برنامه‌هاي آموزشي آن چه ديدگاه‌هايي را مطرح كرده‌اند؟ اين نوشتار تلاش مي‌كند، با روش تحليلي و با استناد به منابع كتابخانه‌اي، گزارش‌ها و نظرات سيّاحان خارجي را پيرامون برنامه‌ها و منابع آموزشي اين دوره مورد واكاوي و نقد قرار دهد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد، سياحان اروپايي غالباً برنامه‌هاي آموزشي مدارس ايران رابا نظام آموزشي اروپامقايسه كرده و در نتيجه آن را نامنظم و آشفته دانسته‌اند كه گاهي بدبينانه به نظر مي‌رسد. در معرفي منابع آموزشي نيز بيشتر به علوم غير ديني همچون رياضي، هيئت و نجوم يعني آنچه براي آنان مألوف بوده است، توجه داشته‌اند.