از يك سند تا يك كتاب گزارشي از كتاب ايضاح المشكلات عبدالعلي خان سديد السلطنه نوري مستوفي

دامنه فعاليت علمي مسلمانان در باره اهل كتاب به زمان آغازين ظهور اسلام باز مي گردد. در قرآن به فراواني به آنان اشاره شده، و بعدها نيز طي قرون، مكرر به صورت تطبيقي يا غير تطبيقي (با اسلام) به اهل كتاب، تورات و انجيل و عقايد مسيحيت و يهوديت پرداخته شده است. اين مطالعات در دوره صفوي و قاجاري توسعه يافته و بويژه در دوره اخير قاجاري، بيشتر محل توجه بوده بوده است. كتاب ايضاح المشكلات، كاري تطبيقي بين تورات و انجيل و اسلام انجام شده است. نويسنده، با شگفتي، تلاش كرده است تا اخبار تاريخي مربوط به اسلام را در آن دو كتاب بيابد. اين تصور بر پايه برخي از باورهاي قديمي در اين باره بوده كه آن دو كتاب، حاوي پيشگويي هاي در باره آينده است. در اين مقاله، بيشتر به معرفي اين كتاب پرداخته شده است.