بررسي ترافيك شهري بر تجمع عناصر سنگين سرب و كادميوم در گياه رزماري.Rosmarinus) officinalis L) و تاثير همزيستي قارچ مايكوريزا گونه (Glomus mossea) برآن

زمينه و هدف: امروزه آلودگي به فلزات سنگين به يك مشكل جدي زيست محيطي تبديل شده است. به منظور حفظ محيط زيست، يكي از روش‌هاي رو به گسترش و كم هزينه، پالايش در محيط به كمك گياه پالايي يعني بهره‌گيري از گياهان براي حذف، كاهش و تثبيت آلاينده‌هاست. در اين راستا استفاده از قارچ‌هاي همزيست با گياه، مي تواند سبب افزايش كارايي گياه پالايي، كاهش مدت زمان لازم براي زدودن آلودگي و توسعۀ كاربرد آن شود. روش بررسي: به منظور بررسي تاثير ترافيك بر تجمع سرب و كادميوم در گياه دارويي رزماري (.Rosmarinus officinalis L) و همزيستي قارچ گونه ( Glomus mossea) بر آن، آزمايش بصورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك كامل تصادفي با سه تكرار و سه فاكتور انجام گرديد. عامل اول شامل همزيستي مايكوريزا (شاهد و تلقيح)، عامل دوم ترافيك (شاهد، 120، 300، 600، 950، 1200، 1800، 2400، 3000 ، 3600 و 4200 اتومبيل در ساعت) و عامل سوم نوع گلدان (شاهد و گلدان‌هايي كه سطح خاك جز در محل نشاءها  پوشيده شده‌اند) بود كه با سه تكرار در سال 1399-1398 و در كلان شهر شيراز انجام شد. در اين آزمايش صفات وزن ريشه، كادميوم خاك، كادميوم اندام هوايي، كادميوم ريشه، طول ساقه، طول ريشه اصلي، وزن خشك گياه، سرب ريشه، اندام هوايي و خاك و فاكتور انتقال كادميوم و سرب مورد بررسي قرار گرفتند. يافته‌ها: نتايج مقايسه ميانگين‌ها نشان داد كه تلقيح گياهان با قارچ مايكوريزا حاكي از بالاتر بودن سرب بافت ريشه نسبت به اندام هوايي و خاك درترافيك 4200 اتومبيل در ساعت نسبت به شاهد بود. همزيستي با قارج مايكوريزا سبب افزايش وزن ريشه و وزن خشك گياه، طول ساقه، طول ريشه اصلي در مقايسه با شاهد به ترتيب به ميزان 23.93، 18.97، 0.82 و 30.87 درصد در ترافيك 4200 اتوميبل در ساعت گرديد. همچنين نتايج نشان داد كه تيمار گلدان‌هاي سربسته و تلقيح قارچ مايكوريزا سبب افزايش پارامترهاي رشدي و كاهش كادميوم و سرب شد. بحث و نتيجه‌گيري: كاهش غلظت كادميوم و سرب در گياه رزماري تلقيح شده با مايكوريزا  نشان مي دهد كه گياه رزماري مي‌تواند در خاك‌هاي آلوده به كادميوم و سرب رشدكند و توانايي پالايش عناصر سنگين بخصوص عنصر سرب با توجه به  TF بزرگتر از 1را دارد و در اين راستا همزيستي مايكوريزا به اين توانايي كمك مي كند.