بررسي عوامل ادافيك خاك، ريخت‌شناختي و مقايسه تركيبات فنلي در اندام‌هاي رويشي و زايشي گياه شيربادام يا گيشدر (Periploca aphylla Decne)

گياه گيشدر (Periploca aphylla)، هميشه سبز و مقاوم به تنش كم‌آبي است كه در شرايط سخت محيطي نواحي گرم و خشك جنوب استان كرمان قابليت رشد دارد، بنابراين در حفظ محيط زيست و خاك نقش مهمي ايفا مي‌كند. در اين پژوهش عوامل اكولوژيك خاك مناطق پراكنش گياه، ريخت‌شناسي گياه و مقايسه برخي تركيبات آنتي‌اكسيداني در اندام‌هاي مختلف گياه مورد مطالعه قرار گرفت. نتايج نشان داد منطقه پراكنش گياه داراي خاك‌هاي شني، غير شور با اسيديته خنثي تا كمي قليايي و حاوي مقدار مناسبي از عناصر درشت و ريز مغذي است. وجود گلپوش به نسبت ضخيم واجد كرك فراوان از ويژگي‌هاي سازشي در برابر شرايط سخت زيست‌محيطي است. دانه‌هاي گرده رها شده به‌صورت تتراد و پوليني هستند. تخمدان دو برچه‌اي است كه ابتدا برچه‌ها اتصال جزئي به هم دارند و طي نمو دو ميوه برگه ايجاد مي‌كند كه با زاويه 180 درجه نسبت به هم قرار مي‌گيرند. بيشترين محتواي فنل و فلاونوئيد كل مربوط به دانه و بيشترين محتواي آنتوسيانين كل در گل مشاهده شد. در مقايسه هشت تركيب شناسايي شده در بخش‌هاي مختلف گياه، تركيب فنلي غالب در شاخساره و دانه، هسپردين، در گل و ميوه نابالغ، كلروژنيك اسيد و در ميوه بالغ، گاليك اسيد است. با مقايسه تركيبات فنلي گياه، هسپردين بيشترين و وانيلين كمترين مقدار را داشت. با توجه به اينكه اندام‌هاي مختلف اين گونه گياهي غني از تركيبات فنلي است؛ بنابراين اين گونه جهت استفاده در صنعت داروسازي معرفي مي‌شود.