واكاوي ابعاد جرم شناختي جرم سبز از منظر فقه اماميّه و اسناد بين الملل

جرم سبز به عمل دائمي يا موقّتي يا روندي گفته مي شود كه تأثير منفي بر محيط زيست، سلامتي افراد يا منابع طبيعي دارد و هرگونه فعل زيان آور به محيط زيست اعمّ از طبيعي و انساني محسوب مي گردد. در دين اسلام در كنار فرامين عبادي، در زمينه بهداشت و لزوم محافظت از محيط زيست نيز تعليمات فراواني به چشم مي خورد. گذشته از اين كه برخي نهادهاي فقهي نظير انفال، حسبه و مالكيّت دربرگيرنده ملاحظات محيط زيستي هستند دستورات و نيز تعليمات دين اسلام در مورد رعايت حقوق زيست، غالباً جنبه اخلاقي دارد اما در مباني مختلفي نظير آيات، روايات، و قواعد فقهي، زواياي مختلف محيط زيست و مباني جرم شناختي جرائم به وضوح قابل تحصيل است. مطالعه تطبيقي اسناد بين المللي از يك سو، و منابع شرعي از سوي ديگر، حاكي از اين واقعيّت است كه با وجود توافق نامه هاي بين المللي متعدّد در خصوص جرم سبز و مقرّرات وسيع آن، مباني فقهي اماميّه، هم شمول بيشتري از جرم سبز را در برگرفته و هم قواعد آن در جهت پيشگيري از وقوع جرم مذكور نسبت به ساير اسناد بين المللي مؤثّرتر بوده است. ضمن اين كه قابليّت ارعاب آميز بودن و قدرت بازدارندگي، وصفي است كه مقرّرات مربوط به اين حوزه در راستاي كاستن از ارتكاب اين جرائم بايد بيش از پيش مدّنظر قانونگذار قرار گيرد.