بهبود كارايي مصرف آب چغندرقند (Beta vulgaris L.)با كاربرد ورمي‌كمپوست و محافظ‌هاي گياهي

اهداف: پژوهش حاضر با هدف بررسي اثرات متقابل ورمي‌ كمپوست و محافظ‌هاي گياهي روي پاسخ‌هاي فيزيولوژيكي چغندرقند در سطوح مختلف آبياري انجام گرديد. مواد و روش‌ها: اين پژوهش به صورت آزمايش اسپليت پلات فاكتوريل در دو سال زراعي انجام گرفت. كرت‌هاي اصلي شامل آبياري در 30 (كم آبي شديد)، 50 (كم آبي متوسط)، 70 (آبياري نرمال) و 90 درصد (آبياري اضافي) ظرفيت زراعي بودند. كرت‌هاي فرعي شامل ورمي كمپوست (صفر و 7 تن در هكتار) و محافظ‌هاي گياهي شامل آب مقطر (شاهد)، روي (5 ميكرومول)، سيليكون (4 ميلي‌مول)، گلايسين بتائين (4 ميلي‌مول) و اسيداسكوربيك (0.5 ميلي‌مول) بود. يافته‌ها: عملكرد ريشه در گياهان آبياري شده در 70 درصد ظرفيت زراعي بيشتر از ساير تيمارها بود كه منتج به افزايش كارايي مصرف آب، كارايي استفاده از آبياري و كارايي تعرق براي عملكرد ريشه ‌شد. همچنين، عملكرد و وزن خشك ريشه‌ها بوسيله كاربرد محافظ‌هاي گياهي افزايش يافت. محافظ‌هاي گياهي و ورمي‌كمپوست تاثيري بر كارايي مصرف آب عملكرد ريشه در 70 و 90% ظرفيت زراعي نداشتند، اما كارايي مصرف آب بوسيله گلايسين بتائين در 50% ظرفيت زراعي، و سيليكون و گلايسين بتائين در 30% ظرفيت زراعي به همراه كاربرد ورمي كمپوست افزايش يافت. اثرگذاري گلايسين بتائين براي كارايي مصرف تعرق و عملكرد قند بيشتر از ساير تيمارها بود. بيشترين عملكرد ريشه در تيمار70% ظرفيت زراعي بدست آمد و كاربرد محافظ‌هاي گياهي و ورمي‌كمپوست عملكرد ريشه را نسبت به شاهد افزايش دادند. نتيجه‌گيري: استفاده از ورمي كمپوست و محافظ‌هاي گياهي (بويژه گلايسين بتائين و اسيداسكوربيك) در تعديل تنش‌هاي آبي براي توليد پايدار چغندرقند موثر بودند. كاراترين محافظ‌ گياهي براي تحمل تنش و پايداري عملكرد گلايسين بتائين بود.