قانون به مثابه امري اجتماعي؛ مطالعه روش شناسانه نظريه قانون مونتسكيو مجتبي جاويدي

با پيدايش مدرنيته به تدريج شاهد تغيير مبناي علم و شكل‌گيري علمي متفاوت از دوران پيش از آن هستيم. علم جديد، صورت كامل شده علم دوران پيش از مدرن نيست، بلكه مبتني بر بنيادهاي هستي‌شناسانه، معرفت‌شناسانه و انسان‌شناسانه متفاوت و متكي بر تلقي خاصي از طبيعت، انسان و خداوند است. نظريه مونتسكيو در چارچوب رويكرد مدرن، توجهي به طبيعت ثابت انسان، مبدأ و غايت وجودي او در رسيدن به سعادت حقيقي ندارد. در چارچوب آن، انسان داراي طبيعتي ثابت و پايدار نيست، بلكه طبيعت او در خلال اجتماع ساخته مي‌شود. او قانون را از اجزاي نظام اندام‌واره اجتماعي مي‌داند و تلاش مي‌كند پيوند بين «قانون» به عنوان امري اجتماعي با شرايط مختلف اجتماعي را آشكار سازد. مهم‌ترين نتايج تلقي قانون به مثابه امري اجتماعي در انديشه مونتسكيو عبارت است از: تحليل قوانين جامعه بر اساس شرايط اجتماعي، پذيرش روابط علّي حاكم بر قانون، نسبيت قانون و جدايي آن از ارزش‌ها و از دين. اين مقاله مي‌كوشد با رويكرد روش‌شناسانه، بين اصول علم اجتماعي او و مباني بنيادين آن و نظريه قانون وي ارتباط برقرار كرده و نظريه قانون او را در پرتو بنيان‌هاي علم اجتماعي جديد كه متفاوت از بنيان‌هاي علم سنتي است مورد مطالعه نماييد.