الهام گيري از كهن اسطوره ي گيل گمش در شعر معاصر عربي با تكيه بر شعر سميح القاسم، ادونيس و سعدي يوسف

اسطوره ي ميانرودانيِ «گيلگمش» به همراه شخصيت مكمّل وي «انكيدو» با درونمايه ي مرگ، جاودانگي و آرمان‌هاي والاي انساني، جايگاه ويژه اي در شعر معاصر عربي يافته و مورد توجه شاعران نوگراي آن قرار گرفته است. سه تن از شاعران نامدار معاصر عرب «سميح القاسم»، «ادونيس» و «سعدي يوسف» در بستر شعرشان، توجه ويژه به اين اسطوره نمودند و كوشيدند با محور قراردادن شخصيت اسطورهايِ گيلگمش و الهامگيري از تجربه ي آن، به ترسيم خواسته ها و دلنگراني هاي خود بپردازند و با خوانشي جديد از آن ميراثِ كهنِ اسطورهاي، تفسيري تازه تر و عميقتر از آن تراژدي غمبار ارائه دهند. در پي تمركز ويژه ي سه شاعر يادشده بر اسطوره ي مورد بحث، اين پژوهش بر آن است تا پس از معرفي اسطوره ي يادشده، در گام نخست با روش توصيفي ـ تحليلي و به صورت جداگانه، به واكاوي محورهاي مورد توجه هر يك از شاعران از اسطوره، نقد محتوايي متن شعري آنان و تبيين اهداف الهام گيري از سوي سه شاعر بپردازد و در گام دوم، رويكردهاي آنان به كهن اسطوره را مورد همسنجي و مقايسه قرار دهد و به عنوان نتيجه، آن را فراديد مخاطبان قرار دهد. از نتايج اين پژوهش آن است كه سه شاعر با نگاه خاكستريِ خود، گيلگمش را در فضاي تراژديك و غمبار حضور دادهاند. ديگر اينكه سميح القاسم به رغم استفاده ي چشمگير از شگردهاي ادبي، نتوانسته تجربه ي جديدي بر گيلگمش خود حمل نمايد و به تكرار تجربه ي كهن پرداخته است. اين در حالي است كه ادونيس و سعدي يوسف به مرحله ي «اسطوره سازي» رسيده و توانسته اند از رهگذر آن شخصيت اسطوره اي، تجربه هاي جديدي را فراديد مخاطب قرار دهند.