بررسي فرايندهاي واژه‌آفريني و واژه‌سازي در كودكان 2 تا 6 سالۀ فارسي ‌زبان تهراني

در پژوهش حاضر به بررسي فرايندهاي ساخت واژه در 121 كودك 2 تا 6 سالۀ فارسي‌زبان تهراني پرداخته شده است. داده‌هاي پژوهش از طريق مشاهدۀ رفتار زباني و مصاحبه با اين كودكان و والدين آن‌ها، و پرسش‌نامۀ كتبي جمع‌آوري شده، و سپس بر اساس چارچوب بوي (2007) دسته‌بندي و تحليل شدند. نتايج حاصل نشان داد كه در ميان فرايندهاي واژه‌سازي، اشتقاق بيشترين ميزان كاربرد، و دوگان‌سازي كمترين كاربرد را داشته است. از ميان فرايندهاي واژه آفريني نيز كوتاه سازي كاربرد بيشتري نسبت به آميزش داشته است. در ميان كل فرايندها نيز ابداع با 26% بيشترين ميزان كاربرد را داراست. همچنين به نظر مي‌رسد نوع واژه‌هاي ساخته‌شده با سن كودك ارتباط مستقيم دارد. فرايند ابداع بيشترين ميزان كاربرد را در ميان كودكان دوساله دارد و با افزايش سن كودك فرايند‌هايي چون ابداع و كوتاه‌سازي جاي خود را به فرايندهاي صرفي نظير تركيب و اشتقاق مي‌دهند، به طوري كه در سنين 4 تا 6 سال ميزان استفاده از فرايند‌هاي تركيب و اشتقاق براي ساخت واژه‌هاي جديد بيشتر مي‌شود. يكي از مهم‌ترين دلايل اين امر را مي‌توان ميزان شناخت و آگاهي كودك نسبت به فرايندهاي صرفي واژه‌سازي دانست كه با افزايش سن او ارتقاء مي‌يابد.