كشمكش‌هاي ايدئولوژيك و نهادينگي لائيسيته در فرانسه مدرن

كليساي كاتوليك پيش از انقلاب 1789 فرانسه رابطه نزديكي با دولت مطلقه داشت؛ و اين اتحاد ديرينه، چند سده در جريان بود. كليسا و كشيشان از امتيازهاي زيادي برخوردار بودند، و از طبقات ممتاز جامعه به‌شمار مي‌رفتند. با اين حال، در فرايند لائيسيزاسيون پس از انقلاب، از كليسا رسميت‌زدايي شد. پلوراليسم مذهبي پذيرفته شد، و مفاهيمي همچون آزادي مذهبي، تساهل و آزادي وجدان در اسناد قانوني اين دوره بازتاب يافت. پرسش اصلي مقاله اين است كه چه عواملي در شكل‌گيري و نهادينگي لائيسيته در فرانسه مهم‌ترين نقش را داشته‌اند؟ در فرضيه پژوهشي استدلال مي‌شود كه كشمكش‌هاي سياسي و ايدئولوژيك بين جمهوري‌خواهي ليبرال و محافظه‌كاري متمايل به كاتوليسيسم، بيشترين تاثير را بر نهادينگي لائيسيته در اين كشور داشت. با استفاده از روش تحليل محتوي مفهومي كيفي اسناد دولتي مانند قوانين اساسي در سال‌هاي مختلف و بررسي رويدادهاي تاريخي مهم در دوران پساانقلاب، يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه تحولات انقلاب فرانسه پيشينه حقوقي، ايدئولوژيك و تاريخي براي فرايند لائيسيزاسيون ايجاد كرد، اما با تغيير رژيم‌هاي سياسي و سياست‌هاي ديني كاتوليك‌محور در سده نوزدهم، اين روند با چالش‌هايي مواجه شد. كشمكش‌هاي سياسي و ايدئولوژيك طولاني بين جمهوري‌خواهان لائيك با كليساي كاتوليك و محافظه‌كاران متمايل به كاتوليسيسم، در اين فرايند نقش بزرگي داشت. اين كشمكش‌ها در جمهوري سوم، با توجه به تسلط جمهوري‌خواهان بر فضاي سياسي، به‌وسيله مجموعه‌اي از اصلاحات و قانون 1905، به نهادينگي لائيسيته انجاميد.