ايران و چين: به‌سوي مشاركت راهبردي در آينده با تأكيد بر فرصت‌ها و پيچيدگي‌هاي توافقنامه 25 ساله

روابط با چين از مهم‌ترين تحولات در سياست خارجي ايران بوده است. اين كشور در زمان كوتاهي به شريك نخست اقتصادي و شريك كليدي سياسي ايران بدل شده است. سند راهبردي همكاري 25 ساله ايران و چين را مي‌توان تحولي مهم در سياست راهبردي ايران و روابط آن با قدرت‌هاي بزرگ به‌شمار آورد. اين سند همكاري ايران مي‌تواند ساختار نظم منطقه‌اي خاورميانه را تغيير دهد؛ و توافق‌هاي بين دو كشور كه در ابتكار يك كمربند يك ‌راه و همچنين پيش‌نويس سند 25 ساله همكاري‌هاي مشترك ايران و چين منعكس‌ شده است، راه را براي همكاري راهبردي بلندمدت در حوزه‌هاي ژئوپليتيك، اقتصاد و ديپلماسي دو كشور هموار خواهد كرد. اين نوشتار براي پاسخگويي به اين پرسش اصلي سازماندهي شده است كه چگونه مشاركت راهبردي ايران و چين در آينده با توجه به ساختار نظم بين‌المللي موجود شكل مي‌گيرد؟ با هدف تبيين روند تاريخي و فرايندهاي تحول در تقابل با امريكا و واكاوي الگوي تأثيرگذاري متغيرهاي دخيل با بهره‌گيري از رويكردي تبييني- تحليلي و با كاربست رهيافت دولت‌هاي تجديدنظرطلب براي سنجش روابط راهبردي ايران-چين در فضاي پساسپتامبر، فرضيه زير آزمون مي‌شود كه بيان مي‌كند عوامل اقتصادي-سياسي به همان اندازه كه زمينه‌ساز شكل‌گيري الگوي مشاركت راهبردي در روابط ايران و چين هستند، به همان اندازه نقشي تعيين‌كننده در تحديد و پيچيدگي همكاري‌هاي راهبردي دو طرف در آينده دارند. مهم‌ترين دستاورد اين پژوهش مشخص مي‌كند كه همگرايي فزاينده بين ايران و چين در پاسخ به فشار فزاينده ايالات ‌متحده در سطح بين‌المللي است. اين توافقنامه، بيانگر تمايل دو طرف براي هماهنگي بيشتر است.