بررسي انتقادي گستره‌ي‌ عصمت انبيا از ديدگاه ابن‌تيميه

گستره‌ي‌ عصمت پيامبران از ديدگاه ابن‌تيميه از اين قرار است كه وي در باب عصمت در مقام دريافت و ابلاغ وحي، گرچه ادعاي اجماع كرده و خود بر آن دليل آورده؛ اما با پذيرش افسانه غرانيق اين اعتقاد را مخدوش ساخته است. در مورد عصمت انبيا از شرك و كفر پيش از بعثت، در موضعي دوگانه هم به عصمت و هم به عدم عصمت سخن گفته و همين تناقضات در مورد ارتكاب كباير بعد از بعثت نيز در آثار او مشهود است. اگر جمع ميان اين تعارضات ممكن باشد، ابن‌تيميه هيچ گناهي را در هيچ زماني و بر هيچ پيامبري ناروا نمي‌داند، جز آنكه پيامبران را در گناهان مستقر نمي‌پندارد و با دليل حسن توبه، بر آن شده كه توبه پيامبران از گناه سبب رفعت مقام ايشان مي­شود. اين پژوهش بر آن است تا با روش توصيفي- تحليلي، ابعاد عصمت انبيا را از ديدگاه ابن‌تيميه بازخواني كند و به اين سؤال پاسخ دهد كه ديدگاه وي در مورد گستره‌ي عصمت انبيا به اعتبار نظر و عمل، به اعتبار زمان قبل بعثت و زمان بعد بعثت، چيست؟ در پايان، اين نتايج به دست آمده است كه ديدگاه ابن‌تيميه اولًا برخواسته از بغض و كينه نسبت به شيعه است نه استدلال و منطق‌؛ ثانياً اهداف پيامبران و نقش تربيتي آنها را زير سؤال مي‌برد‌؛ ثالثاً هدف از بعثت انبيا را عبث و بي‌معنا مي‌كند و رابعاً با حكمت الهي ناسازگار است.