نفرين نفت، ماليات و دموكراسي در كشورهاي وابسته به نفت: كاربرد استفاده از رويكرد GMMسيستمي

در چند دهه گذشته، اثر زيان‎بار وابستگي دولت‎ها به درآمد منابع فراوان نفتي در اقتصاد كشورهاي درحال‎توسعه مورد توجه زيادي قرار گرفته است؛ به‏طوري‎كه بحث در مورد نتايج آن ازجمله اين موضوع مطرح شده است كه ثروت منابع فراوان نفتي مي‎تواند بر حاكميت و وضعيت دموكراسي يك كشور تأثير منفي بگذارد. ناكارآمدي سياسي و اقتصادي معروف به «نفرين نفت» نشان‏دهنده يك پديده پيچيده و ساختاري است كه به‎طورعمده ناشي از مديريت يا سرمايه‎گذاري ضعيف درآمدهاي نفتي توسط دولت‎هاي كشورهاي توليدكننده نفت است.هدف از اين پژوهش، بررسي مقايسه‏اي رابطه درآمدهاي نفتي و درآمدهاي مالياتي بر دموكراسي در كشورهاي وابسته به نفت با درآمد متوسط و كشورهاي وابسته به نفت با درآمد بالا با استفاده از رويكرد گشتاورهاي تعميم‎يافته سيستمي (SYS−GMM) است. براي اين منظور داده‎هاي مرتبط با متغير وابسته دموكراسي و متغيرهاي مستقل، درآمدهاي نفتي، درآمدهاي مالياتي، رشد اقتصادي، توليد ناخالص داخلي سرانه و جمعيت براي 10 كشور با درآمد بالاي نفتي و 21 كشور با درآمد متوسط نفتي شامل ايران طي سال‏هاي 1980 الي 2018 تجزيه‎وتحليل شد. به‏طورخلاصه، نتايج مطالعه و تخمين مدل نشان داد كه با افزايش درآمدهاي نفتي و مالياتي در كشورهاي با درآمد بالاي نفتي، سطح دموكراسي بهبود يافته است؛ درحالي‎كه براي كشورهاي با درآمد متوسط نفتي، افزايش درآمدهاي نفتي و مالياتي به كاهش سطح دموكراسي منجر و پديده نفرين نفت تأييد مي‎شود.