اولويت بندي مناطق منشا سيلاب در حوضه سد درونگر با استفاده از مدل سازي هيدرولوژيكي

سيلاب‌هاي حاصل از رگيار يكي از مهمترين مخاطرات طبيعي حوضه هاي آبخيز كشور است كه همه ساله خسارات زيادي به بخش‌هاي مختلف وارد مي كند از اين رو، برنامه ريزي و مهار سيلاب براي كاهش خطرات احتمالي از اولويت‌هاي ويژه محسوب مي‌شود. از جمله اقداماتي كه براي كاهش خطر سيلاب مطرح است، مهار سيل در مناطق منشاء سيلاب است.. هدف اصلي اين پژوهش تعيين مناطق منشاء سيلاب در مقياس زيرحوضه در حوضه آبخيز سد درونگر در استان خراسان رضوي است كه با استفاده از مدل ModClark در مدل HEC-HMS انجام شد. براي اين منظور ورودي‌هاي مدل با نرم افزار ArcGIS استخراج شد و سپس مدل با 6 واقعه رگبار و آبنمود متناظر واسنجي و اعتبارسنجي شد. در مرحله بعد‌، به منظور تعيين مناطق منشاء سيلاب رگيار‌هاي با دوره بازگشت‌هاي 10، 25 و 50 سال به مدل وارد شد و با استفاده از شش شاخص سيل‌خيزي، زيرحوضه‌هاي مختلف اولويت بندي شد. نتايج شبيه‌سازي مدل HEC-HMS با توجه به مقادير NSE ( 0.797 تا 0.973)، RMSE (0.2 تا 0.4) و PBIAS ( 23.14- تا 13.94 درصد) دلالت بر كارايي مدل در محدوده مطلوب تا بسيار خوب دارد. نتايج اولويت ‌بندي براي دوره بازگشت‌هاي مختلف نيز متفاوت بود اما در مجموع اختلاف، معني دار نبود. در دوره بازگشت 25 سال زيرحوضه‌هاي 53، 9و 56 بيشترين مشاركت در دبي اوج حوضه و در دوره بازگشت 50 سال زيرحوضه‌هاي 53، 66و 37 بيشترين مشاركت را داشته‌اند. زيرحوضه هاي 66، 56، 53، 52، 67، 71 و 9 بر اساس هر 6 شاخص مورد بررسي در طبقه بسيار سيل خيز قرار گرفته اند كه مي‌تواند به عنوان زيرحوضه‌هاي منتخب در برنامه‌هاي كنترل سيلاب حوضه مد نظر قرار بگيرد.