اثر عوامل فيزيوگرافي بر جوانه‌زني بذر پسته خودرو (Pistacia vera L.) در جنگل خواجه كلات مشهد

زمينه و هدف: با توجه به اهميت و گستردگي گونه پسته خودرو در مناطق خشك و نيمه‌خشك و همچنين مشكلات جوانه‌زني آن، اين تحقيق با هدف تعيين اثر شيب دامنه، جهت جغرافيايي و ارتفاع از سطح درياي رويشگاه درختان مادري بر روي خصوصيات جوانه‌زني بذر پسته (Pistacia vera) در شمال شرق كشور و در منطقه‌اي به وسعت 13250 هكتار انجام گرديده است. روش بررسي: ابتدا نقشه واحدهاي شكل زمين تهيه شد و نمونه‌برداري‌ها بر اساس آن انجام گرديد. سپس بذرهاي جمع‌آوري شده از 23 واحد نمونه‌گيري جهت انجام عمليات آزمايشگاهي به آزمايشگاه بذر منتقل شد و درصد جوانه‌زني، ارزش جوانه‌زني و ميانگين مدت جوانه‌زني در هر يك از واحدها تعيين گرديد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه درصد جوانه‌زني بذر پسته با ارتفاع از سطح دريا همبستگي مثبت معني‌دار دارد (p 0/01)، اما با شيب و جهت جغرافيايي ارتباط معني‌داري ندارد. همبستگي بين ارزش جوانه‌زني و ارتفاع از سطح دريا معني‌دار نيست، در حالي كه شيب و جهت جغرافيايي همبستگي معني‌داري با ارزش جوانه‌زني دارند (p 0/01). بحث و نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج، درصد جوانه‌زني در ارتفاعات بالا بيشتر از ارتفاعات پايين است و با همديگر تفاوت معني‌داري دارد. ارزش جوانه‌زني در ارتفاعات پائين و شيب 30-0 درصد بيشتر از بقيه جهات و شيب‌ها مي‌باشد. بذرهاي جمع‌آوري شده از جهت‌هاي شمال و جنوب و شيب بالاي 60 درصد داراي ميزان جوانه‌زني بيشتري در مقايسه با بذرهاي ساير جهات و شيب‌ها مي‌باشند. همچنين ميانگين مدت جوانه‌زني در جهت شرق و شيب 30 تا 60 درصد كمتر از جهت‌ها و شيب‌هاي ديگر است.