ارزيابي نقش سرمايه اجتماعي در مديريت مخاطرات طبيعي و انساني با ميانجيگري تاب‌آوري شهري مطالعه موردي: شهر رشت

سرمايه اجتماعي، تاب‌آوري جامعه را در برابر تغييرات محيطي افزايش ميدهد. روابط منطقي بين كنشگران اجتماعي و هنجارهاي موثر اجتماعي، به ساكنان محلي كمك مي‌كند كه منابع و اطلاعات را در زمان وقوع بحران‌هاي شهري به اشتراك بگذارند. مطالعات نشان داده است كه سرمايه اجتماعي مناسب در جوامع، عاملي حياتي براي توانمندسازي، سازگاري و كاهش اثرات مخرب در زمان وقوع مخاطرات محيطي است. در همين راستا،‌ هدف اصلي تحقيق، بررسي نقش سرمايه اجتماعي در تاب‌آوري مناطق شهري هنگام بروز بحران‌هاي طبيعي و انساني است كه با روش اسنادي، پيمايشي (زمينه‌ياب) انجام‌شده است. جامعه آماري شامل خانوارهاي شهر رشت است. حجم نمونه بر اساس فرمول كوكران، 384 نفر و روش نمونه‌گيري تحقيق، خوشه‌اي چندمرحله‌اي است. روايي ابزار تحقيق با تحليل عاملي تأييدي و پانل متخصصان و پايايي آن با آزمون آلفاي كرونباخ به ميزان 0.802 بررسي شد. ابزار تجزيه‌وتحليل داده‌ها، نرم‌افزارهاي SPSS و Lisrel8.80 است. يافته‌هاي مدل اندازه‌گيري نشان داده است كه بين عامل‌هاي مكنون و شاخص‌هاي متناظر آن‌ها رابطه آماري معناداري وجود دارد و مقادير بارهاي عاملي بالاتر از 0.5 و مقادير تي بيشتر از 1.96 به‌دست‌آمده است؛ بنابراين گويه‌هاي هر عامل به‌درستي و با دقت آن را موردسنجش قرار داده‌اند. همچنين يافته‌هاي مدل ساختاري در راستاي بررسي سؤالات و آزمون فرضيات نشان‌دهنده اثرگذاري سرمايه اجتماعي بر تاب‌آوري شهري (0.53=Beta؛ 7.39=T) و همچنين تأثير سرمايه اجتماعي بر مديريت پايدار مخاطرات شهري (0.64=Beta؛ 7.66=T) است. در اين ميان مشخص شد كه تاب‌آوري شهري بر رابطه بين سرمايه اجتماعي و مديريت پايدار مخاطرات شهري، نقش ميانجي دارد؛ به‌طوري‌كه نتايج آزمون سوبل با مقدار 4.6533 اين يافته را تائيد كرده است.