واكاوي شايستگي‌‌‌هاي مدل‌سازي علمي در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه

مدل از مفاهيم مهم در فلسفه علم و مدل‌سازي مهارتي اساسي در آموزش علوم است. اين پژوهش به كاوش شايستگي‌هاي مدل‌سازي در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه در آموزش علوم (فيزيك، شيمي و زيست‌شناسي) پرداخته است. در اين پژوهش كيفي به‌كمك مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته ميزان وابستگي دانش فرامدل‌سازي  به دانش محتوايي و همچنين سطح يادگيري دانش فرامدل‌سازي  (شايستگي مدل‌سازي) در 10 دانش‌آموز دوره دوم متوسطه رشته تجربي واكاوي شد. با وجود اينكه در برنامه درسي رسمي ايران  در مورد مهارت‌هاي مدل‌سازي علمي محتواي چنداني وجود ندارد، همه مصاحبه‌شوندگان اين مهارت را البته در سطوح پايين داشتند. شايستگي‌هاي مدل‌سازي دانش‌آموزان  ارتباطي به دانش محتوايي و موضوع درسي نداشت، اما نحوه استفاده از مدل‌ها، و هدف از به‌كارگيري آن‌ها به دانش محتوايي وابسته بود. يافته‌ها نشان داد كه برنامه‌ريزان از نقش مدل براي آموزش علوم غفلت كرده‌اند و دانش مدل و مهارت‌هاي فرامدل‌سازي به‌ندرت در اهداف يادگيري دروس علوم قرار گرفته است، به‌طوري كه شاگردان با وجود استفاده ناقص و ناآگاهانه از مدل‌ها براي توصيف، فرضيه‌سازي، استدلال و پيش‌بيني رويدادها هنوز در مورد مدل‌ها دانش زيادي ندارند. با ايجاد حمايت مناسب از شاگردان، خلق فرصت‌هاي يادگيري براي مدل‌سازي، آموزش معلمان براي توجه بيشتر به نقش مدل‌ها در يادگيري علوم و توجه به مدل‌سازي در برنامه درسي علوم، مي‌توان ضمن افزايش شايستگي مدل‌سازي، شاهد رشد مهارت‌هايي همچون استدلال علمي، پيش‌بيني رويدادها و توان حل مسئله بود.