اخلاق اجتماعي در سبك زندگي مؤمنانه در صحيفة سجاديه

دنياي اجتماعي عرصه رويارويي اعضا در چرخه‌هاي مختلف ارتباطي و تعاملي است. ارتباطات اجتماعي به‌مثابه يك نظام كنش، از عناصر متعددي تركيب و تأليف يافته است. كنش‌گر (دست‌كم دو نفر)، موقعيت (مكاني ـ زماني)،‌ انگيزه، هدف، اراده، كنش، هنجار، تأثير، بازخورد؛ از مهم‌ترين اين عناصر شمرده مي‌شوند. برجسته‌ترين عنصري كه حضور ايجابي آن در همة چرخه‌هاي ارتباطي، انتظار مي‌رود، رعايت معيارهاي ارزشي و قواعد اخلاقي پذيرفته شده است. در هر جامعه معمولاً متناسب با گفتمان فرهنگي غالب، اقتضائات ساختاري، موقعيت‌ها و شرايط محيطي، دواعي و اهداف كنش‌گران؛ طيف وسيعي از بايدها و نبايدهاي ارزشي و قواعد اخلاقي مورد وفاق جهت سامان‌دهي به كنش‌هاي انساني در ساحت‌هاي مختلف زيستي تمهيد و تجويز شده است. در جامعه اسلامي، دين به‌مثابه يك فرانهاد اجتماعي، نقش محوري در توليد، تأييد، تجويز، ترغيب به رعايت ارزش‌هاي اخلاقي، اعم از الزامي و ترجيحي به‌عنوان يكي از مؤلفه‌هاي بنيادين «سبك زندگي» مؤمنانه دارد. اين نوشتار درصدد است تا با روش تحليل محتواي كيفي، بخشي از معارف اخلاقي اسلام را در حوزة روابط اجتماعي از كتاب شريف صحيفة سجاديه استخراج و در حد امكان توضيح و تفسير كند.