بررسي فضايل معرفتي از منظر معرفت‌شناسان فضيلت‌گرا

فضايل معرفتي ‌محور مباحث معرفت‌شناسي فضيلت است كه رويكردي معاصر در معرفت‌شناسي و متأثر از احياي اخلاق فضيلت‌گرا در غرب است. اين رويكرد در پاسخ به مشكلات معرفت‌شناسي به‌جاي تمركز بر ارزيابي معرفتي باور به ارزيابي معرفتي فاعل شناسا مي‌پردازد. با توجه به ظرفيت فضايل معرفتي در كسب معرفت و موجه‌سازي باورها در معرفت‌شناسي معاصر، با روش توصيفي ـ تحليلي به ‌بررسي آن پرداختيم. اختلاف در تبيين فضايل معرفتي به قواي شناختي يا صفات شخصيتي، اين رويكرد را به ترتيب به دوگروه اعتمادگرا و مسئوليت‌گرا تقسيم مي‌كند. حكمت نظري و عملي مهم‌ترين فضيلت معرفتي است كه ارسطو مطرح مي‌كند. لورين كُد، مسئوليت معرفتي را فضيلت پايه مي‌داند. سوسا، گلدمن و گركو نگاهي قوامحور دارند و قواي حسي، استدلال، ادراك، درون‌نگري و حافظه را از مصاديق فضايل معرفتي مي‌دانند. زگزبسكي عشق به حقيقت را انگيزه بنيادين فضايل معرفتي مي‌داند. بائر يك مدل چهاربعدي براي فضايل معرفتي و نُه فضيلت كليدي در يادگيري مطرح مي‌كند. بر فضيلت‌گرايي اشكالاتي وارد است؛ ولي به‌عنوان نگاهي مكمل در معرفت‌شناسي بخصوص معرفت‌شناسي ديني مفيد است.