واكاوي خلط مشروعيت و ارزشمندي در نظريه مردم‌سالاري ديني و پيامدهاي آن

هدف پژوهش حاضر واكاوي خلط مشروعيت و ارزشمندي در نظريه مردم‌سالاري ديني و پيامدهاي آن است. در اين راستا و با روش توصيفي- تحليلي ملاك روشني براي نقد نظريات موجود ارائه شده و براساس واقع‌‌گرايي در حوزه ارزش، ديدگاه موجهي در خصوص جايگاه مردم در نظام ديني ارائه مي‌‌كند. همچنين ضمن بيان ويژگي‌‌هاي مشروعيت، به نوع ارزش مردم‌‌سالاري و لوازم آن پرداخته شده است و لوازم منطقي اين نظريه بدين شرح تشريح شده‌اند: نقدپذيري و اصلاح‌‌پذيري خواست مردم، خطاپذيري، مكمّل‌‌پذيري، تقييدپذيري، لزوم رعايت محدوده عدالت، ترجيح‌‌پذيري، ساختارپذيري، لزوم موقعيت‌‌پژوهي، الزام‌‌پذيري. ديدگاه‌‌هاي مشروعيت الهي و مقبوليت مردمي، يا قالب بودن مردم‌‌سالاري، يا پشتوانه دانستن نقش مردم، اگرچه ديدگاه‌‌هاي مورد قبولي است؛ اما تنها به توصيف نقش مردم پرداخته و شرط تحقق حكومت را بيان كرده‌‌اند. اين ديدگاه‌‌ها نمي‌‌توانند اولاً نوع ارزش مردم‌‌سالاري را تبيين كنند و ثانياً توان تبيين حدود ارزشمندي خواست اكثريت را ندارند.