تدوين و آزمون مدل علي عزت‌نفس نوجوانان بر اساس رابطه والد-فرزند و نيازهاي بنيادين روان‌شناختي: با ميانجي‌گري خودپنداره

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر تدوين و آزمون مدل علي عزت‌نفس نوجوانان بر اساس رابطه والد-فرزند و نيازهاي بنيادين روان‌شناختي با ميانجي‌گري خودپنداره بود.روش: پژوهش توصيفي-همبستگي از نوع معادله ساختاري بود. جامعه آماري پژوهش حاضر را تمامي دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه دبيرستان‌هاي شهرستان ميبد در سال تحصيلي 1400-1399 تشكيل دادند كه از بين جامعه هدف تعداد 461 نفر با روش نمونه‌گيري در دسترس به‌عنوان حجم نمونه انتخاب و به‌صورت مجازي در پژوهش شركت كردند. داده‌هاي پژوهش با استفاده از پرسشنامه‌هاي عزت‌نفس كوپراسميت، رابطه والد-فرزند فاين و همكاران، نيازهاي بنيادين روان‌شناختي و خودپنداره راجرز جمع‌آوري و درنهايت داده‌هاي 398 شركت‌كننده كه قابليت تحليل داشت به‌منظور بررسي فرضيه‌هاي پژوهش با استفاده از روش مدل‌يابي معادله ساختاري و با كمك نرم‌افزارهاي SPSS25 و AMOS24 تحليل شد.نتايج: نتايج مدل‌يابي معادله ساختاري بيانگر تأييد برازش مدل فرضي پژوهش بود همچنين نتايج به‌دست‌آمده از ضرايب مسير در مدل ساختاري نشان داد كه ارتباط والد-فرزند و نيازهاي بنيادين روان‌شناختي به‌صورت مثبت و معنادار و خودپنداره به‌صورت منفي و معنادار بر عزت‌نفس نوجوانان اثر مستقيم دارند، علاوه‌براين خودپنداره رابطه بين ارتباط والد-فرزند و نيازهاي بنيادين روان‌شناختي با عزت‌نفس را در نوجوانان ميانجي‌گري مي‌كند. متغيرهاي رابطه والد-فرزند، نيازهاي بنيادين روان‌شناختي و خودپنداره درمجموع 62 درصد از واريانس عزت‌نفس را در نوجوانان تبيين مي‌كنند.بحث و نتيجه‌گيري: بنابراين با توجه به نقش به‌سزاي رابطه والد-فرزند، ارضاي نيازهاي بنيادين روان‌شناختي و خودپنداره در شكل‌گيري عزت‌نفس نوجوانان، آگاه‌سازي والدين و نوجوانان با ويژگي‌هاي دوران نوجواني و تأثيرات آن در مراحل بعدي زندگي امري ضروري به حساب مي‌آيد.