تاثير برخي كودهاي زيستي و نانواكسيد آهن و سيليكون بر عملكرد و اجزاي پر شدن دانه تريتيكاله در شرايط محدوديت آبي

به‌منظور بررسي تاثير كودهاي زيستي و نانواكسيد آهن و سيليكون بر عملكرد و اجزاي پر شدن دانه تريتيكاله در شرايط محدوديت آبي، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه محقق اردبيلي در سال 1400 اجرا شد. عامل‌هاي مورد بررسي شامل آبياري در سه سطح (آبياري كامل در طول دوره رشدي به‌عنوان شاهد، قطع آبياري در 50% مراحل تورم غلاف برگ پرچم (غلاف رفتن) براساس كد 43 مقياس BBCH  و ظهور سنبله بر اساس كد 55 مقياس BBCH به‌ترتيب به‌عنوان محدوديت شديد و ملايم آبي)، كاربرد كودهاي زيستي در چهار سطح (عدم كاربرد كودهاي زيستي به‌عنوان شاهد، كاربرد Azospirillum، Pseudomonas، كاربرد توام Azospirillum و Pseudomonas) و محلول‌پاشي نانوذرات در چهار سطح (محلول‌پاشي با آب به‌عنوان شاهد، محلول‌پاشي نانواكسيدآهن، نانوسيليكون، محلول‌پاشي توام نانواكسيدآهن و نانوسيليكون) بود. نتايج نشان داد كه كاربرد توام كودهاي زيستي و محلول‌پاشي نانواكسيد آهن و سيليكون در شرايط آبياري كامل، حداكثر وزن دانه (56.07%)، طول دوره و دوره موثر پر شدن دانه (به‌ترتيب 22.29 و 48.43%)، شاخص كلروفيل (45.11%) و پروتئين برگ پرچم (64.75%)، ارتفاع بوته (49.31%)، تعداد دانه در سنبله (70.58%)، طول سنبله (53.75%)، وزن هزار دانه (64.9%) و عملكرد دانه (43.28%) را نسبت به شرايط عدم كاربرد كودهاي زيستي و عدم محلول‌پاشي در شرايط محدوديت شديد آبي افزايش داد. محدوديت شديد آبي محتواي آنتوسيانين را افزايش داد ولي كاربرد كودهاي زيستي و محلول‌پاشي نانواكسيد آهن و نانوسيليكون محتواي آن را كاهش داد. براساس نتايج اين بررسي به‌نظر مي‌رسد كه كاربرد توام Pseudomonas و Azospirillum و محلول‌پاشي نانواكسيد آهن و سيليكون مي‌تواند به‌عنوان يك روش مناسب براي افزايش عملكرد تريتيكاله در شرايط محدوديت آبي به‌كار برده شود.