رويكرد كلامي محدثان ومتكلمان در تبيين قلمرو عصمت با تاكيد برآراء شيخ صدوق وشيخ مفيد

Theological Approach of the Narrators and Theologians in Explaining the Realm of Infallibility with Emphasis on the View of Sheikh Saduq and Sheikh Mofid

در نظام اعتقادي اماميّه آموزة كلامي عصمت يكي از مسائل بنيادي و زيرساختي نبوت و امامت است كه از ابتدا، از دغدغه‌هاي علما وانديشمندان اسلامي بوده، با عنايت خاص و با رويكردهاي متفاوت مورد توجه قرارگرفته است. شيعيان كه عصمت را از زمرة شرايط امامت مي‌دانند، بر اصل باورمندي آن اتفاق نموده‌اند، اما دربارة قلمرو آن، با رويكردهاي متفاوت اظهار نظر و اختلاف كرده‌اند. از ميان رويكردها، دو رويكرد، نقشي تعيين‌كننده در مباحث كلامي ايفا كرده است: يكي رويكرد عقل‌گراي متكلمان بغداد و ديگري رويكرد نص‌گراي محدثان قم. از متكلمان، شيخ مفيد و از محدثان، شيخ صدوق به‌عنوان شخصيت‌هاي شاخص، كه هركدام به مدرسه‌اي تأثيرگذار در تاريخ كلام اماميّه تعلق خاطر داشتند، انتخاب شدند، تا در اين جستار نظراتشان در بارة قلمرو عصمت مورد بررسي قرار گيرد و نيز مشتركات و اختلاف نظر آنها در جهات مختلف قلمرو عصمت نشان داده شود.

In the Imamiyyah belief system, the teaching of the Word of Ismat is one of the fundamental issues of the Prophet and Imamate. From the beginning, it has been the concern of Islamic scholars and scientists, with special consideration and with different approaches, especially the Shiites who regard infallibility as one of the conditions of the Imamate, and all of them have agreed on the principle of its belief, but about its realm, with different approaches have commented and disagreed. Among the approaches, two approaches have played a decisive role in the theological discourse, one the rationalist approach of Baghdad theologians, and the other the narrators approach of Qom scholars, of Sheikh Mofid theologians and Sheikh Saduq narrators as prominent personalities, each belonged to a school which was effective in the history of the Imamiyyah, were selected, in order to examine their views on the realm of infallibility, to show their commonalities and disagreements in various ways.