بازتاب اصل ميان در‌ شاهنامۀ فردوسي و‌مثنوي مولوي

موضوع اين نوشتار بازتاب اصل ميان در شاهنامۀ ابوالقاسم فردوسي فردوسي و مثنوي مولانا جلال‌الدين است. پژوهندگان با روش توصيفي- تحليلي نخست به بيان معناي ميان به عنوان مايۀ پيوند و آفريننده و تفاوت آن با وسط و واسطه مي‌پردازند سپس با ارائۀ نمونه‌ها و تصاويري از آثار فوق نشان مي‌دهند كه در نقش‌انديشي ايرانيان، گيتي و مردم (انسان)، تخم‌هاي همبستۀ ‌يك خوشه‌اند و همگي از يك بُن‌مايه برآمده و روييده‌اند. بر اين اساس ميان، كه مايۀ پيوند، تحوّل و دوستي است بي آن‌كه ديده شود به عنوان گنج مخفي درون و ميان چيزها روان و مايۀ هستي و دوام آن‌هاست. بر بنيان اين تصوير، ارج همۀ پديده‌هاي گيتي (خورشيد، ماه، بامداد، غروب...) و انسان (نبي، شاه، پهلوان و ...) در اين است كه نه عامل جنگ، بريدن و جدايي كه مايۀ پيوند، هماهنگي و آفريدن وحدت رنگارنگي‌ها (تفاوت ها و تضادها) با هم و پيدايش زيبايي باشند.